Badania

Zaćma – operacja i leczenie zaćmy w Warszawie

Polega na usunięciu zmętniałej soczewki z oka i zastąpieniu jej sztuczną.

ZAĆMA? DLA NAS ŻADEN PROBLEM!

Czy naprawdę zaćma dotknie każdego? Tak, jeśli pożyjecie dostatecznie długo. Zaćma, czyli zmętnienie soczewki, kiedyś było przyczyną ślepoty u większości starszych ludzi. A teraz? Cóż, w klinice okulistycznej Retina, radzimy sobie z nią w piętnaście minut!

Najpierw zaczynasz trochę gorzej widzieć i nie pomaga ciągłe przecieranie okularów. Z czasem w słoneczny dzień wydaje ci się, że przed oczami przebiegają błyskawice, kiedy słońce chowa się za chmurami, widzisz zdecydowanie lepiej. W końcu wzrok pogarsza się tak, że coraz trudniej wykonywać codzienne czynności. Co się dzieje? Prawdopodobnie masz kataraktę, czyli zaćmę.

TO NATURALNY OBJAW

Zaćmie nie można zapobiec prowadząc zdrowy tryb życia, stosując dietę czy krople do oczu. Jest równie naturalnym objawem starzenia jak zmarszczki czy siwizna. Choroba ta prawie u każdego przebiega inaczej – niekiedy rozwija się przez kilka miesięcy, a czasem przez długie lata. Skutek jest jednak zawsze ten sam: pogorszenie widzenia w oku, w którym wystąpiła. Może też jednocześnie pojawić się w obu soczewkach. Katarakta w 90 procentach przypadków jest wynikiem starzenia się organizmu, więc bardzo rzadko pojawia się przed sześćdziesiątką, a najczęściej koło osiemdziesiątki. Dlaczego niektórzy mają zaćmę wcześniej niż inni? Cóż, różne części ciała starzeją się w różnym czasie.

CO Z TYM ROBIĆ?

Zaćma to postępujące mętnienie soczewki. Można się jej pozbyć wymieniając w oku własną soczewkę na sztuczną. Kiedyś panował pogląd, że choroba musi dojrzeć, czyli musi dojść do kompletnego zmętnienia soczewki, by wykonać operację. Teraz zabiegi robi się w każdym stadium rozwoju katarakty, lepiej jak najwcześniej, gdy dolegliwość zaczyna przeszkadzać w normalnym funkcjonowaniu. Wykonanie tej operacji jest proste, skuteczne i rzadko powoduje powikłania.

NIE BÓJ SIĘ

Operację zaćmy można przeprowadzić w warunkach ambulatoryjnych w znieczuleniu miejscowym. W naszej klinice trwa około kwadransa. Gdy operowany pacjent odpocznie po zabiegu, może wrócić do domu pod opieką osoby towarzyszącej. Jeśli zaćma dotyczy obu oczu, najpierw operuje się jedno oko, a dopiero po kilkunastu dniach – drugie. Pacjent zaczyna widzieć, jak przed wystąpieniem zaćmy, a nawet lepiej. Jakim cudem? Bo przebojem ostatnich kilku lat jest wymiana zmętniałych soczewek na soczewki pseudoakomodacyjne. Kiedy się je wszczepi, już nie trzeba nosić okularów, widzi się bowiem dobrze zarówno z bliska, jak i z daleka. Należy tylko zaznaczyć, że soczewki pseudoakomodacyjne nie zapewniają dobrego widzenia na odległości pośrednie, czyli na przykład do komputera.

JAK PRZEBIEGA OPERACJA ZAĆMY?
  • Przed zabiegiem usunięcia zaćmy chirurg okulista znieczula miejscowo znieczula oko. Pacjent przez całą operację zachowa pełną świadomość.
  • Lekarz wykonuje dwumilimetrowe nacięcie i używając specjalnego urządzenia zwanego fakoemulsyfikatorem rozdziela zmętniałą soczewkę na mniejsze fragmenty, żeby usunąć je z oka (fakoemulsyfikator można porównać do odkurzacza, który jednocześnie rozdrabnia i wysysa kawałki soczewki). Zabieg ma za zadanie usunięcie zawartości, czyli zmętniałej soczewki, a pozostawienie opakowania, czyli tak zwanej torby.
  • Do pustej torby wsuwa się zwiniętą soczewkę i rozprostowuje się ją w środku. Teraz w starym opakowaniu znajduje się nowa zawartość.
  • Już po wszystkim! Nowa soczewka jest wyposażona w żółty filtr, który chroni siatkówkę oka przed szkodliwym działaniem promieni UV.
CO DALEJ?

Następnego dnia po zabiegu lekarz zdejmuje opatrunek. Pacjent może normalnie poruszać się, kręcić głową, schylać, bez obawy, że soczewka wypadnie. Jednak przez 2-3 tygodnie na wszelki wypadek nie powinien wykonywać prac wymagających dużego wysiłku fizycznego. Po operacji natomiast nie wolno dotykać ani moczyć oka, by go nie zainfekować.

Na następną wizytę zgłasza się po trzech tygodniach i na kolejną po sześciu, kiedy to można dobrać odpowiednie okulary, jeśli będą potrzebne.

CZYM RÓŻNIĄ SIĘ OPERACJE ZAĆMY W NASZEJ KLINICE RETINA OD TYCH WYKONYWANYCH W INNYCH OŚRODKACH?

W Klinice bez dodatkowych opłat wszczepiamy najwyższej jakości soczewki, których właściwości dopasowujemy do specyfiki danego oka:

  • Specjalne soczewki ułatwiające wykonywanie laseroterapii dla oczu ze zwyrodnieniem obwodu siatkówki i cukrzycą
  • Specjalne soczewki z dodatkowymi filtrami UV w przypadku zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem oraz u osób ze znamionami barwnikowymi siatkówki i naczyniówki.

Sama operacja trwa u nas około kwadransa.

Uwaga! Zabieg usunięcia zaćmy nie jest jedyną operacją oka, którą wykonujemy w Klinice Retina. Przeprowadzamy również operacje siatkówki, leczymy operacyjnie AMD, czyli zwyrodnienia plamki związane z wiekiem, wykonujemy zabiegi przeciwjaskrowe, a nawet prowadzimy plastykę powiek oraz zmian skórnych w okolicach oka.

CIEKAWOSTKI

Czy wiecie, że:

  • Operacja zaćmy jest najczęściej wykonywanym zabiegiem okulistycznym na świecie.
  • Zaćma jest najczęstszą przyczyną ślepoty! Z powodu katarakty niewidomych jest 20 milionów osób na świecie (co stanowi połowę wszystkich niewidomych). Chodzi tu o osoby, które nie poddały się operacji usunięcia zaćmy.
  • Pierwszą operację usunięcia zaćmy przeprowadził około 3000 lat temu w Indiach wędrowny lekarz Susruta. Do operacji użył noża zakończonego kulką. Spychał nią zmętniałą soczewkę w głąb oka, gdzie leżała ona na siatkówce do końca życia. Operacja u większości poprawiała widzenie na kilka dni, po których jednak następowało zakażenie i utrata widzenia.
  • Dopiero w XVIII wieku francuski lekarz Jacques Daviel przeprowadził pierwszą udaną operację zaćmy. Technikę operacyjną opracował na prośbę młodego malarza, który utracił wzrok z powodu zaćmy. Technika polegała na przecięciu rogówki, odcięciu więzadełek trzymających soczewkę i usunięciu jej w całości. Daviel przeprowadził ponad 400 operacji, z czego tylko 50 nieudanych. Pacjenci po operacji nosili grube szkła, zastępujące im usuniętą soczewkę.
  • Pierwszą sztuczną soczewkę wszczepiono w 1952 roku. Odkrycie materiału, z którego można wyprodukować sztuczne soczewki, zawdzięczamy angielskiemu lekarzowi Haroldowi Ridleyowi. Zaobserwował on brak odczynów zapalnych w oku lotnika, któremu po jednej z bojowych akcji w bitwie o Anglię powbijały się w gałkę oczną kawałki pleksiglasu.

Jaskra – operacje przeciwjaskrowe, leczenie

CO TO JEST JASKRA?

To wyjaśniliśmy tutaj.

OD CZEGO ZALEŻY DECYZJA O WYBORZE SPOSOBU LECZENIA JASKRY?

Od stopnia postępu choroby i jej postaci. Jeśli postępy są niewielkie, zaczyna się od leczenia farmakologicznego. Przy postaciach bardziej zaawansowanych potrzebna jest operacja przeciwjaskrowa.

KIEDY WARTO POMYŚLEĆ O PODDANIU SIĘ OPERACJI PRZECIWJASKROWEJ?

Na taką decyzje powinniśmy zdobyć się wtedy, kiedy chore oczy źle reagują na terapię farmakologiczną albo kiedy z różnych powodów leczenie kroplami jest niemożliwe. O ile jest taka konieczność, planowaną operację zaćmy (fakoemulsyfikację) można połączyć właśnie z operacją leczącą jaskrę.

NA CZYM POLEGAJĄ OPERACJE I ZABIEGI PRZECIWJASKROWE?

Jest ich kilka rodzajów. Chirurg okulista wybierze ten najwłaściwszy dla ciebie.

Trabekulektomia: operacja, które celem jest wytworzenie sztucznej przetoki, przez którą ciecz wodnista może wydostawać się z komory przedniej oka. Operacja jest bardzo skuteczna, niestety obciążona ryzykiem powikłań, między innymi zaćmy – dlatego często zaćmę operuje się wraz z jaskrą.

Trabekulektomia ze wszczepieniem implantu drenującego ExPress: ulepszona wersja trabekulektomii. Podczas tej operacji chirurg przy pomocy bardzo cienkiej igły umieszcza w oku wykonany ze stali chirurgicznej implant o mikroskopijnych rozmiarach. Niestety – ze względu na konieczność zastosowania precyzyjnego implantu – koszt takiej operacji jest poważniejszy, niż w przypadku tradycyjnej trabekulektomii.

Kanaloplastyka: najnowsza, mało inwazyjna metoda leczenia jaskry. Podczas zabiegu chirurg udrażnia istniejące drogi przepływu cieczy wodnistej, usztywniając kanał przepływu specjalnymi nićmi z prolenu.

Irydektomia laserowa: przy pomocy bardzo precyzyjnego lasera robi się minimalny otwór w tęczówce. Ten otworek usprawnia wymianę między przednią i tylną komorą gałki ocznej. Bardzo często ten zabieg skutecznie powstrzymuje postępy jaskry. Należy jednak pamiętać o tym, że oko po takim zabiegu powinno być regularnie kontrolowane przez specjalistę – zrobiony otwór jest tak niewielki, że czasem samoistnie zarasta i zabieg należy powtórzyć.

Irydektomia chirurgiczna: bardzo podobna w przebiegu i skutkach do irydotomii laserowej, ale dokonywana na drodze chirurgicznej. Decydują się na nią pacjenci u których są przeciwwskazania do zabiegu laserowego.

Krioterapia ciała rzęskowego: to działanie niskimi temperaturami na ciało rzęskowe (część oka, otaczającą siatkówkę). Stosowana jest w przypadkach zaawansowanej jaskry z objawami bólu i bardzo podwyższonego ciśnienia śródgałkowego. Jeśli zabieg krioterapii zostanie powtórzony w ciągu 3-6 miesięcy, ciśnienie może zacząć utrzymywać się na stałym poziomie, pacjent musi jednak pozostać pod opieką lekarza.

Endoskopowa cyklofotokoagulacja: niezwykle nowoczesna metoda zmniejszenia produkcji cieczy wodnistej oka. Polega na laserowaniu wyrostków rzęskowych produkujących ciecz.

Badanie dna oczu

dr n. med. Piotr Tesla

Badanie dna oczu – dno oka jest jedynym w ciele miejscem, w którym można ocenić naczynia krwionośne bez rozkrawania ciała. Dlatego uważa się, że stan naczyń w innych narządach jest analogiczny do tych z dna oka. Wszystkie choroby naczyniowe takie jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy miażdżyca dają zmiany w naczyniach krwionośnych oka. Zakłada się, że stan naczyń w całym ciele jest analogiczny do tych ocznych, na tej podstawie można określić stadium zaawansowania choroby ogólnej na podstawie choroby oka. Badanie dna oka jest badaniem rozszerzonym, oznacza to że okulista musi rozszerzyć źrenicę oka, żeby móc ocenić naczynia krwionośne na jak największym obszarze. Ocena stanu naczyń krwionośnych jest wykonywana na potrzeby innych specjalistów takich jak diabetolodzy, lekarze interniści, kardiolodzy. Dla okulistów ze Szpitala Okulistycznego Retina zajmujących się chorobami tylnego odcinka oka jest to podstawowe badanie przed planowanymi operacjami siatkówki, badaniem OCT plamki czy też podaniem zastrzyku z Avastinu lub innego środka do wnętrza oka.

Badanie dna oka, siatkówki, naczyniówki i ciała szklistego

Badanie siatkówki, naczyniówki i ciała szklistego jest możliwe dopiero po zapuszczeniu, czasami kilkukrotnym kropli rozszerzających. Pamiętaj, że po kroplach trudniej będzie czytać, gdyż krople wyłączają akomodację (zdolność oka do widzenia przedmiotów z daleka i bliska) oraz bardziej będzie raziło Cię słońce. Dzięki poszerzeniu źrenicy możemy zbadać siatkówkę od jej początku do końca czyli do nerwu wzrokowego, ocenić ciało szkliste oraz jego relacje z siatkówką, możliwe też jest zbadanie warstwy położonej pod siatkówką naczyniówki.

Usunięcie ciała obcego z rogówki – taka potrzeba zdarza się w przypadku wbicia ciała obcego w rogówkę. Oko znieczula się przy pomocy kropli, następnie usuwa się ciało obce i zakłada opatrunek z maścią Neomycynową.

Badanie histopatologiczne oka

Badanie histopatologiczne oka wykonuje się w przypadku wątpliwości dotyczących struktury usuniętej zmiany. Zmianę w całości lub pobrany niewielki wycinek konserwuje się roztworem formaliny i przesyła się do badania pod mikroskopem.

Badanie oka

Mimo że oko jest wielkości piłeczki pingpongowej, jego budowa wewnętrzna jest bardziej skomplikowana od zegarka szwajcarskiego. Każdą strukturę oka bada się w nieco inny sposób, a okulista dobiera metodę badania dostosowaną do problemu. Badanie przeprowadza się przy użyciu biomikroskopów i soczewek powiększających. Bez rozszerzania źrenicy można zbadać zewnętrzną połówkę piłki, nazywaną fachowo odcinkiem przednim. Natomiast żeby zbadać połówkę położoną głębiej, należy zakropić krople rozszerzające źrenicę. Badanie przeprowadzane po rozszerzeniu źrenicy nazywamy badaniem dna oka.

Dzięki temu, że oglądając dno oka można ocenić naczynia krwionośne, badanie to stosuje się do oceny stanu ogólnego w takich chorobach jak cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze. Przyjmuje się bowiem, że stan naczyń krwionośnych jest podobny w całym ciele.

Badanie rogówki

Rogówka jest zewnętrzną przezroczystą soczewką oka o największej sile optycznej (ponad 40 dioptrii). Jej badanie przeprowadza się przed każdą operacją oka w szczególności przed operacją zaćmy. W Szpitalu Okulistycznym Retina wykonujemy badanie liczby komórek śródbłonka rogówki oraz jej grubości przed każdym zabiegiem operacyjnym.

Choroby oka obejmujące rogówkę charakteryzują się dużą bolesnością i nasilonym łzawieniem. W przypadku podejrzenia choroby rogówki okulista używa fluoresceiny, specjalnej żółto-pomarańczowej substancji do zabarwienia rogówki. Jeżeli podejrzewamy suche oko, wtedy po zabarwieniu rogówki barwnik nie utrzymuje się na jej powierzchni tylko “pęka” pozostawiając suche miejsca. W przypadku stanów zapalnych rogówki lub chorób oka po urazowych zabarwiają się miejsca uszkodzenia, ubytki rogówki.

Pomiar grubości rogówki inaczej pachymetria ma znaczenie w leczeniu jaskry. Normalna rogówka ma grubość około 540 mikrometrów, około pół milimetra. W przypadku za grubej rogówki pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego jest zaniżany i na odwrót jeżeli rogówka jest bardzo cienka pomiar jest zawyżany. Dlatego żeby określić rzeczywiste ciśnienie używa się specjalnych tabeli korygujących grubość rogówki.

Elektrofizjologia

Siatkówka oka jest wypustką mózgu, potrafiącą zamieniać światło w sygnał elektryczny, który dociera do mózgu drogą nerwu wzrokowego. Elektrofizjologia natomiast to grupa badań, które pozwalają prześledzić czynność elektryczną zarówno siatkówki, jak i nerwu wzrokowego.

Wyróżnia się trzy rodzaje badań elektrofizjologicznych:

  • elektroretinografię mierzącą czynność elektryczną siatkówki
  • elektrookulografię mierzącą działanie nabłonka barwnikowego siatkówki oraz fotoreceptorów
  • wzrokowe potencjały wywołane, które odzwierciedlają moc, z jaką sygnały z oka pobudzają korę wzrokową mózgu.

Elektroretinografia

Badanie polega na pomiarze przepływu prądu pomiędzy elektrodą umieszczoną na rogówce a elektrodą umieszczoną na czole. Przepływ prądu przedstawiony jest w postaci wykresu zwanego elektroretinogramem, przypominającym nieco wykres EKG.

Badanie czynności elektrycznej siatkówki przeprowadza się w warunkach przystosowywania się oka do ciemności i do jasności. Na początku oko adaptuje się do ciemności przez około 20-30 minut. Po tym czasie przeprowadza się badanie. Następnie oświetla się oko przez około 10 minut, tak żeby przystosowało się do światła, i ponownie wykonuje się pomiary. Pozwala to na zmierzenie czynności fotoreceptorów odpowiedzialnych za widzenie w ciemności, czyli pręcików i za widzenie w świetle – czopków.

Wzrokowe potencjały wywołane

Badanie wykonuje się w pozycji siedzącej. Pacjent patrzy na ekran monitora, na którym pokazuje się wzór szachownicy. Na niej, z odpowiednią częstotliwością, pola białe zamieniają się w czarne. To drganie czarno-białych pól pobudza siatkówkę, która przesyła sygnał do mózgu. Aparat mierzy zarówno moc sygnału czyli amplitudę, jak i czas z jakim pobudzenia przechodzą do mózgu.

Gonioskopioa

Gonioskopia – to badanie kąta przesączania. Przeprowadza się je po znieczuleniu oka kroplami i założeniu na oko gonioskopu lub trójlustra Goldmanna, niewielkich przypominających kieliszek przyrządów zawierających kilka lusterek ustawionych pod różnymi kątami. Dzięki takiemu ustawieniu lusterek można zbadać kąt przesączania, jego zamkniecie jest jednym z objawów jaskry. W przypadku zagrożenia zamknięciem kąta przesączania, należy podjąć leczenie w gabinecie lub szpitalu okulistycznym. Polega ono na wykonaniu irydektomii laserowej lub chirurgicznej.

OCT

OCT czyli okulistyczna koherentna tomografia – jest to najnowocześniejsza metoda badania siatkówki. Dzięki niezwykłej dokładności, sięgającej 3 mikrometrów, możliwe jest oglądanie i ocenianie wszystkich warstw siatkówki, tak jakbyśmy oglądali je pod mikroskopem. Badanie ocenia najważniejszą część siatkówki – plamkę. Dzięki plamce możemy widzieć szczegóły, kolory, czytać i pisać. Jeżeli plamka zostanie uszkodzona, człowiek widzi zaledwie zarysy przedmiotów, może poruszać się po otoczeniu, jednak nie rozpoznaje twarzy czy też numerów autobusów. Najczęstszą chorobą plamki jest zwyrodnienie związane z wiekiem inaczej AMD. Zgodnie z badaniami w krajach rozwiniętych na zwyrodnienie plamki – AMD choruje około 30% ludzi po 70 roku życia.
W szpitalu okulistycznym Retina od 2008 roku leczymy choroby plamki zastrzykami podawanymi do środka oka na przykład z Avastinu.

Witrektomia

Witrektomia to operacja usuwająca ciało szkliste, czyli żel wypełniający środek oka.  Wykonuje się ją w przypadku wylewu krwi do ciała szklistego, odwarstwienia siatkówki, otworu plamki czy też błon przed siatkówkowych. Na miejsce usuniętego ciała szklistego wprowadza się olej silikonowy, gaz lub płyn.

Szpital Okulistyczny Retina w Warszawie to nowoczesna placówka medyczna z doskonałym, doświadczonym zespołem lekarzy specjalistów – w tym okulistów dziecięcych. Działamy na rynku medycznym od 2004 roku. W tym czasie przeprowadziliśmy ponad 10000 operacji okulistycznych, wykonaliśmy kilkaset badań angiograficznych, ultrasonograficznych oraz przyjęliśmy ponad 15000 pacjentów.

Nazwa naszego szpitala pochodzi od greckiego słowa „retina”, które oznacza siatkówkę. Siatkówka to cienka błona wyściełająca wnętrze oka, dzięki której widzimy. A dla nas, okulistów, najważniejsze jest, żeby pacjent widział. Nasz zespół wykorzystuje w tym celu zarówno wiedzę, jak i wieloletnie doświadczenie.

Cechujemy się niestandardowym podejściem do chorób oczu, nowatorskimi rozwiązaniami i przyjaznym stosunkiem do pacjentów. Jednak wiedza i doświadczenie muszą zostać poparte badaniami, które wykonujemy na najnowocześniejszym sprzęcie.