Okopedia

Wszystko, czego można chcieć dowiedzieć się o wzroku – z wiarygodnego źródła. Zapoznaj się ze słowniczkiem poniżej:

  • Najlepsza dieta dla zdrowych oczu
  • Jak utrzymać zdrowy wzrok przez długie lata?
  • Jak zbudowane jest oko?
  • Kompletny słowniczek okulistyczny

Słowniczek

Akomodacja

Akomodacja to nie choroba oka, to zdolność do widzenia przedmiotów z daleka i bliska. Z wiekiem tracimy akomodację co oznacza, że potrzebujemy okularów do czytania czy do komputera. Co kilka lat akomodacja słabnie, co pociąga za sobą zmianę okularów. Uważa się, że akomodacji nie posiadają osoby w wieku 65 lat, w tym wieku osoba bez wady wzroku, potrzebuje do czytania okularów rzędu +3,5 dioptrii.

Autofluorescencja

CO TO JEST AUTOFLUORESCENCJA (FAF)?

To najnowocześniejsza metoda badania siatkówki, a dokładnie – obserwacja zmian na jednej z warstw siatkówki, nabłonku barwnikowym. Nabłonek barwnikowy siatkówki można porównać do wielkiego kombinatu chemicznego, którego zadaniem jest rozkładanie substancji użytych w procesie widzenia. Z wiekiem wydajność nabłonka słabnie, a nierozłożone substancje odkładają się w postaci lipofuscyny. Badanie umożliwia wykrycie złogów lipofuscyny wewnątrz komórek siatkówki. Może też wykryć jej brak, co świadczy o zaniku fotoreceptorów. Jeśli badanie powtarzamy cyklicznie – daje możliwość kontrolowania skuteczności leczenia.

WSKAZANIA

Przy pomocy autofluorescencji (FAF) można wykryć:

  • zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem – AMD (zarówno postać suchą, jak i mokrą
    – wysiękową)
  • jaskrę
  • centralną surowiczą retinopatię (CRS)
  • dystrofie plamkowe i siatkówkowe (choroba Stargardta, choroba Besta, dystrofia pręcików i czopków, dystrofia żółtkowata plamki, zwyrodnienie barwnikowe siatkówki)
  • idiopatyczne teleangiektazje okołodołeczkowe
  • zapalnie błony naczyniowej oka
  • druzy tarczy nerwu wzrokowego
  • guzy wewnątrzgałkowe
  • otwory plamki
JAK WYGLĄDA BADANIE?

Jest szybkie, nieinwazyjne i zupełnie bezbolesne. Polega na zeskanowaniu obrazu siatkówki przy pomocy ultranowoczesnego aparatu Topcon TRC plus. Podczas badania siedzi się wygodnie, a głowa umieszczona jest na ergonomicznej podpórce przed obiektywem skanera. Badanie trwa od kilku do dziesięciu minut. Przed badaniem źrenice muszą być rozszerzone – w tym celu zapuszczane są krople rozszerzające. Dzięki badaniu uzyskujemy znakomitej jakości dokumentację w postaci kolorowych zdjęć komórek siatkówki. Wyniki badania gotowe są natychmiast po jego zakończeniu. Na tym samym urządzeniu możemy również przeprowadzić badanie angiografii fluoresceinowej.

Autokeratorefraktometr

Autokeratorefraktometr z autem nie ma nic wspólnego. Jest to automatyczny, komputerowo sterowany pomiar refrakcji czyli wady wzroku i keratometrii czyli pomiar krzywizny rogówki. Rogówka jest cienką przezroczystą błonką zlokalizowaną przed tęczówką tworzącą kolor oka. Jej funkcja optyczna jest podobna do szkiełka w zegarku, powiększającego cyfry na cyferblacie. Każdy z nas ma własne, indywidualnie dopasowane szkiełko do oka, czyli soczewkę skupiającą o określonej mocy i krzywiźnie, moc rogówki to około 40 – 44 dioptrii, a promień krzywizny około 7,8 mm. Należy dodać, że autokeratorefraktometr jest podstawowym urządzeniem jaki posiada każdy gabinet okulistyczny. W naszym szpitalu okulistycznym w Warszawie pracuje kilka takich urządzeń.

AMD – zwyrodnienie plamki żółtej

AMD (ang. age-related macular degeneration – AMD), zwyrodnienie plamki związane z wiekiem, to choroba obszaru na dnie oka wokół tzw. plamki żółtej. Plamka żółta to część siatkówki, odpowiedzialna za widzenie szczegółów, czytanie, rozróżnianie kolorów. Wraz z wiekiem oko traci zdolność do usuwania pozostałości procesów chemicznych, które w nim zachodzą i to właśnie one powodują zwyrodnienie, odkładając się pod siatkówką. W miejscu zaniku receptorów – w centralnym punkcie – widzi się czarną plamę. Nieleczone zwyrodnienie sprawia, że utrudniająca widzenie czarna plama stopniowo się powiększa. Choroba zwykle dotyczy obu oczu, chociaż może również pojawić się niesymetrycznie; zazwyczaj ujawnia się po 50-60 roku życia.

AMD ma dwie postaci: suchą i mokrą.

Sucha postać AMD (najczęstsza, ok. 90% wszystkich zachorowań) ma łagodniejszy przebieg, a zmiany w oku zachodzą stopniowo.

Leczona jest suplementami diety zawierającymi luteinę, zeaksantynę, witaminy A, C, E i mikroelementy – głównie selen, cynk i miedź. Zalecana jest również zmiana diety na produkty bogate w luteinę i zeaksantynę (np. jarmuż, szpinak, natka pietruszki, roszponka, brukselka, papryka zielona, dynia i inne).

Mokra postać AMD – 10% wszystkich zachorowań – ma przebieg o wiele cięższy i niekiedy bardzo gwałtowny; znaczne pogorszenie widzenia może nastąpić w ciągu kilku dni. Spowodowane jest to wrastaniem naczyń krwionośnych pod siatkówkę i powtarzających się wylewach krwi i gromadzeniu się płynu pod siatkówką. Chociaż zmiana diety i suplementacja są zalecane, leczymy ją przede wszystkim lekami nowej generacji – iniekcjami do środka oka, które pozwalają zatrzymać chorobę, a niekiedy nawet cofnąć objawy.

Jeśli zauważysz, że zaczynasz mieć problemy z czytaniem, rozpoznawaniem twarzy i znaków drogowych, a proste linie zaczynają się krzywić nie zwlekaj i umów się z okulistą jak najszybciej. W znakomitej większości przypadków rozwój AMD da się powstrzymać lub zaleczyć.

Angiografia fluoresceinowa

Angiografia fluoresceinowa – badanie to ocenia krążenie krwi wewnątrz siatkówki i naczyniówki oka. Po dożylnym podaniu kontrastu – żółtopomarańczowego barwnika o nazwie fluoresceina – wykonuje się czarnobiałe zdjęcia unaczynienia oka. Barwnik przepływa przez oko tak samo jak krew, dlatego jeżeli w którymś miejscu fluoresceina zaczyna wyciekać, wiemy, że w tym miejscu naczynia krwionośne są uszkodzone. Miejsce przecieku dokładnie lokalizujemy na fotografiach. Po badaniu będziesz żółtopomarańczowy i będziesz sikał na żółtopomarańczowo przez trzy dni. Wskazaniem do badania są choroby oka powodujące zmiany w naczyniach krwionośnych takie jak cukrzyca czy zwyrodnienie plamki. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowych naczyń krwionośnych rozważa się podanie Avastinu. Avastin jest lekiem doprowadzającym do zaniku nieprawidłowych naczyń.

Astygmatyzm

Astygmatyzm (niezborność) to wada wzroku a nie choroba oka, jak wielu sądzi. Może towarzyszyć zarówno krótko- jak i dalekowzroczności. Żeby ją zrozumieć, najlepiej wyobrazić sobie kulę ziemską z południkiem bardziej lub mniej wypukłym od reszty. Ten nierówny południk powoduje że promienie światła nie skupiają się w jednym punkcie, tylko rozmywają się, w wyniku czego ludzkie postaci wydają się wydłużone, a koło przypomina elipsę. I tak jak w kuli ziemskiej nierówny południk oznacza się osią, tak też szkło korygujące tę wadę (może być minusowe lub plusowe) oznaczone jest zawsze pozycją osi od 0 do 179 stopni.

Biometria

Biometria jest to pomiar długości oka, grubości soczewki, rogówki, głębokości komory przedniej. Badanie wykonuje się przy pomocy specjalnej głowicy ultrasonograficznej przed operacją zaćmy, aby obliczyć moc wszczepianej soczewki, czy też u dzieci z dużymi wadami wzroku, żeby określić czy wada wzroku spowodowana jest chorobą polegającą na powolnym wydłużaniu się oka (wysoka postępująca krótkowzroczność), czy też spowodowana jest jednorazowym skokiem wzrostu całego ciała razem z okiem.

CZYM SIĘ RÓŻNI USG Z BADANIEM DNA OKA OD NORMALNEGO USG?

Czasami zmiany, które się zbada w USG należy potwierdzić badaniem dna oka, potrzeba wtedy rozszerzyć źrenicę. W badaniu USG nie można określić kolorów badanej zmiany, unaczynienia czy też cech zapalnych.

Dalekowidz

Dalekowidz widzi dobrze z daleka, ale też do pewnej granicy. Nosi okulary plusowe, czyli soczewki wypukłe, skupiające promienie świetlne. Im większej mocy soczewki nosisz, tym trudniej jest czytać z bliska. Dalekowidze z dużymi plusami, rzędu plus 3 dioptrii, wcześniej od rówieśników potrzebują okularów do czytania. Dla przykładu osoba z wadą wzroku do dalekiego patrzenia +4 dioptrii, będzie potrzebowała w wieku 65 lat +7,5 dioptrii do czytania.

Endoskopowa cyklofotokoagulacja (ECP)

CO TO JEST ENDOSKOPOWA CYKLOFOTOKOAGULACJA?

Endskopowa cylkofotokoagulacja (ECP) to najnowszej generacji metoda leczenia jaskry. Daje ona nadzieję tym pacjentom, u których zawiodły inne sposoby, metody. Zabieg ten zalecany jest również osobom, u których inne metody są obciążone zbyt dużym ryzykiem powikłań (np. u osób cierpiących na zespół Sturge’a–Webera).

W JAKIM CELU WYKONUJE SIĘ ZABIEG ECP?

Jak i w innych zabiegach przeciwjaskrowych, tak i w tym chodzi o obniżenie ciśnienia w gałce ocznej. Zbyt wysokie ciśnienie w oku utrzymujące się przez dłuższy czas może bowiem znacząco wpłynąć na trwałe pogorszenie wzroku do jego utraty włącznie. Ciśnienie w oku wzrasta, kiedy zaburzony jest proces odprowadzania płynów odżywiających oko. Płyny te produkuje ciało rzęskowe, pierścień otaczający tęczówkę.

NA CZYM POLEGA CYKLOFOTOKOAGULACJA?

Chirurdzy okuliści mówią, że to metoda cyklodestrukcji. To bardzo precyzyjny proces: przy pomocy kilku zaawansowanych technicznie urządzeń – min. kamery i diody laserowej o średnicy ułamka milimetra
– część ciała rzęskowego chorego oka jest poddawana koagulacji. Koagulacja zamyka drobne naczynia krwionośne w ciele rzęskowym, przez co ciało rzęskowe produkuje mniej płynu, dzięki czemu ciśnienie w oku się zmniejsza. Cały zabieg jest bezbolesny, przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym. Wszelkie dolegliwości powinny minąć po paru dniach do dwóch tygodni od zabiegu.

JAKA JEST SKUTECZNOŚĆ TEGO ZABIEGU?

Wysoka. U około 90% pacjentów udaje się zredukować ciśnienie średnio o 30%. Obniżenie ciśnienia po operacji można obserwować już tego samego dnia. Co prawda zniszczeń, dokonanych przez chorobę nie można cofnąć, ale dzięki opanowaniu ciśnienia śródgałkowego można zapobiec dalszym degeneracjom lub znacząco spowolnić proces chorobowy. Pomyślny efekt zabiegu pozwala też na ograniczenie lub wyeliminowanie przyjmowanych leków. Należy jednak pamiętać, że na sukces zabiegu składają się różne czynniki, np. wiek pacjenta, postać jaskry, budowa oka, inne operacje oczu w tym operacje przeciwjaskrowe, a także przewlekłe choroby na które cierpi pacjent (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze itp.). Bardzo ważne jest też nastawienie psychiczne.

Gradówka

CO TO JEST GRADÓWKA?

Gradówka to rodzaj ropnia wewnątrz powieki – zmiana wyczuwalna pod palcem, jakby w powiece tkwiło ziarnko grochu. Niekiedy bywa bolesna.

SKĄD SIĘ BIERZE GRADÓWKA?

Gruczoły łojowe znajdujące się po wewnętrznej stronie powieki czopują się, a w gruczole gromadzi się wydzielina, w której może się rozwinąć zakażenie. Gradówka często bywa skutkiem niedoleczonych powracających jęczmieni, ale w przeciwieństwie do nich nie ulega samowyleczeniu. Nie zwlekaj! Idź z nią do okulisty.

JAK WYGLĄDA INTERWENCJA LEKARZA?

Jeśli gradówka jest jeszcze mała, wystarczy leczenie antybiotykami w postaci maści i kropli. Kiedy ta kuracja nie odniesie skutku, lekarz może zdecydować się na kilka zastrzyków z antybiotyku podanych wokół zakażonego miejsca. Jeśli i to nie zadziała – gradówkę należy usunąć chirurgicznie.

JAK WYGLĄDA ZABIEG USUNIĘCIA GRADÓWKI?

Odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Lekarz najpierw odwija powiekę (gradówka znajduje się na jej wewnętrznej stronie), potem nacina zakażone miejsce i usuwa nagromadzoną płynną treść. Po zabiegu zazwyczaj powinno się przez określony przez lekarza czas przyjmować miejscowo krople lub maści z antybiotykami.

Jęczmień

CO TO JEST JĘCZMIEŃ?

Jęczmień, czyli opuchnięta, zaczerwieniona i bolesna zmiana na brzegu powieki tuż przy rzęsie o charakterystycznym kształcie ziarna zboża, to ropne zapalenie gruczołów powiekowych. Wywołują je bakterie gronkowca. Obrzęk może objąć całą powiekę, stan zapalny trwa kilka dni. Jęczmień na powiece stopniowo upodabnia się do krosty – na czubku zaczerwienienia pojawia się żółty punkcik. Wreszcie jęczmień pęka i objawy ustępują. Zdarza się również tzw. jęczmień wewnętrzny, czyli zapalenie na wewnętrznej stronie powieki. Powieka puchnie, ma się uczucie, jakby w oku tkwiło ziarenko piasku. Jęczmień wewnętrzny zanika stopniowo (bez pękania).

JAK LECZYĆ JĘCZMIEŃ? CZY POTARCIE ZŁOTEM POMAGA?

Co do skuteczności złota zdania są podzielone – chociaż jeśli złoty przedmiot jest odkażony, na pewno nie zaszkodzi, bo przecież złoto ma właściwości bakteriobójcze. W żadnym jednak przypadku nie powinna być to złota obrączka właśnie ściągnięta z palca! Trzeba ją wcześniej umyć i zdezynfekować. Na jęczmień lekarz może przepisać maść lub krople z antybiotykiem.

JAK DBAĆ O OKO Z JĘCZMIENIEM? CO ZROBIĆ, ŻEBY ZAKAŻENIE NIE POWRACAŁO?

Przede wszystkim nie można próbować wyciskać jęczmienia – może to doprowadzić do zapalenia tkanki oczodołu. Podczas zakażenia należy zrezygnować z noszenia soczewek kontaktowych i najlepiej pozbyć się tuszu do rzęs – jeśli był stosowany bezpośrednio przed wystąpieniem jęczmienia, może być siedliskiem bakterii. Aby zapobiec nawrotom jęczmienia, należy wystrzegać się pocierania powiek i oczu brudnymi dłońmi. Jeśli jęczmienie powracają, warto zaopatrzyć się w specjalny płyn do higieny brzegów powiek i przemywać nim oczy i ich okolice rano i wieczorem. Należy tez zbadać poziom cukru, nawrotowe jęczmienie mogą towarzyszyć cukrzycy.

CO ZROBIĆ, JEŚLI ZAKAŻENIE TRWA DŁUŻEJ NIŻ 4 DNI?

Jeśli objawy nie ustąpią lub pojawi się gorączka, należy udać się do okulisty, który może zlecić kurację antybiotykową lub/i posiew z zakażonej wydzieliny. Niedoleczony, powracający jęczmień zewnętrzny może w końcu przerodzić się w gradówkę.

Kąt przesączania

Kąt przesączania – można powiedzieć, że to okulistyczny zlew, tędy odpływa ciecz wodnista i miesza się z krwią żylną, stąd żyły te nazywamy wodnymi. Choroby oka, w których dochodzi do uszkodzenia kąta przesączania wywołują jaskrę. Brak drożności kąta przesączania jest jednym z objawów jaskry. Taka sytuacja wymaga operacji przeprowadzanej w Szpitalu Okulistycznym, polegającej na udrożnieniu kąta. W przypadku niewielkich zmian wystarczy przeprowadzenie zabiegu laserowego w gabinecie okulistycznym. Zabieg taki nazywa się irydektomia laserowa.

Jaskra

CO TO JEST JASKRA?

To choroba, spowodowana zaburzeniem odpływu cieczy wodnistej z oka. Ciecz wodnista to substancja wypełniająca przednią komorę oka. Ma za zadanie odżywianie rogówki oraz soczewki oka oraz odprowadzanie szkodliwych produktów przemiany materii. Jeśli ciecz wodnista nie jest odprowadzana, ciśnienie w gałce ocznej wzrasta, a to z kolei może uszkodzić nerw wzrokowy i komórki siatkówki, zawęża też pole widzenia i obniża ostrość wzroku. Dlatego nieleczona jaskra może być przyczyną ślepoty.

NA CZYM POLEGA LECZENIE JASKRY?

W większości przypadków leczenie zaczynamy od kropli przeciwjaskrowych. Wyjątkiem jest ostry atak jaskry, który leczy się operacyjne. Celem leczenia jest osiągnięcie ciśnienia docelowego. Ciśnienie docelowe to takie ciśnienie w oku, które nie powoduje dalszych zmian w nerwie wzrokowym, a co z tego wynika – nie pogarsza się widzenie. Jeżeli kroplami nie możemy obniżyć ciśnienia do pożądanego poziomu, proponujemy zabiegi operacyjne.

CZY JEŻELI LEKARZ ROZPOZNA U MNIE JASKRĘ, TO BĘDĘ PRZYJMOWAĆ KROPLE DO KOŃCA ŻYCIA?

Wszystkie krople podawane przy jaskrze należy brać do końca życia, bo jaskra jest choroba nieuleczalną. Dzięki kroplom zmniejsza się ciśnienie wewnątrzgałkowe, co jest jednym z czynników ryzyka rozwoju choroby. W zależności od nasilenia schorzenia, konieczne bywa przyjmowanie jednego lub dwóch rodzajów kropli. Taka terapia bywa bardzo uciążliwa dla chorych, ponieważ każdy rodzaj kropli trzeba stosować o wyznaczonych porach. Obecnie istnieją preparaty wieloskładnikowe, które upraszczają przestrzeganie zasad leczenia. Większość kropli na jaskrę nie zawiera konserwantów, a więc są to leki przyjaźniejsze dla pacjenta.

CO TO JEST OSTRY ATAK JASKRY?

Jest to chwila, w której dochodzi do całkowitego zamknięcia drogi odpływu cieczy z oka. Ból przy ataku jest bardzo silny, porównywalny z atakiem kamicy nerkowej czy zawałem serca. Trwa aż do interwencji lekarza, nie ustępuje samoistnie.

JAK SIĘ LECZY OPERACYJNIE OSTRY ATAK JASKRY?

Ostry atak jaskry leczy się operacyjnie przywracając krążenie cieczy w oku. Zabieg można wykonać laserem lub chirurgicznie. W obu przypadkach wycina się niewielką dziurkę w oku, która łączy dwie komory oka z sobą. Komorę tylną, w której produkowana jest ciecz, z komorą przednią, w której ciecz odpływa. Przypomina to trochę przepychanie zatkanego odpływu zlewu.

KTO JEST NARAŻONY NA JASKRĘ?

Fachowo nazywa się to czynnikami ryzyka zachorowania:

  • jeżeli ktoś z rodziny choruje na jaskrę
  • jeżeli ukończyłeś 35 lat
  • jeżeli cierpisz z powodu wiecznie zimnych rąk i stóp
  • jeżeli masz niskie ciśnienie tętnicze krwi (poniżej 100/70)
  • jeżeli jesteś krótkowidzem i nosisz okulary minusowe powyżej -4 dioptrii
  • jeżeli chorujesz na cukrzycę, miażdżycę lub nadciśnienie tętnicze
  • jeśli miewasz migreny i powracające bóle głowy

Bardzo często jaskra na początku nie daje żadnych objawów, dlatego badania wśród grup ryzyka są takie ważne. Powinieneś więc robić badania u okulisty w kierunku jaskry co 2 lata do 50 roku życia, a potem – co roku.

CZY CIŚNIENIE W OKU MA COŚ WSPÓLNEGO Z CIŚNIENIEM KRWI?

Nie, to dwie osobne sprawy mierzone w inny sposób i przy innych okazjach. Badanie ciśnienia w gałce ocznej (pomiar ciśnienia śródgałkowego) powinno być częścią każdej wizyty okulistycznej – to ważne przy profilaktyce jaskry.

JAKIE SĄ OBJAWY JASKRY?

Podstępność tej choroby polega na tym, że przez długi czas może przebiegać bezobjawowo. Pierwszym niepokojącym znakiem mogą być powracające poranne bóle głowy przechodzące w migreny. Inne symptomy to pojawiające się tęczowe obwódki wokół przedmiotów oraz tęczowe plamki, a także pogorszenie widzenia i zmniejszenie pola widzenia. Takie objawy mogą rozwijać się powoli, przez kilka lat, dlatego trudno je zauważyć (tylko u 20% chorych jaskra rozwija się bardzo szybko). Nieleczona jaskra może dawać objawy takie jak zawroty głowy i nudności, intensywne i odporne na leczenie zapalenie spojówek oraz problemy z utrzymaniem równowagi. Musimy jednak pamiętać, że kiedy wystąpią objawy, nieodwracalne zmiany w oku już się dokonały. Im później zaczniemy leczenie jaskry, tym gorsze są efekty leczenia.

Komórki macierzyste

Komórki macierzyste działają jak lek i lekarz w jednym, i to lekarz, który dokładnie wie, co się dzieje złego w danym obszarze organizmu. Wszczepione do organizmu są w stanie przywrócić równowagę w otaczających tkankach.

Komórki macierzyste pomagają w niektórych chorobach, na które dotychczas nie znano leku. W okulistyce są w stanie zatrzymać zanik nerwu wzrokowego lub częściowo go odbudować. Zanik nerwu wzrokowego był do tej pory nieuleczalny i prowadził do całkowitej ślepoty. Komórki macierzyste są też stosowane do leczenia zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem lub takich chorób wrodzonych, jak retinitis pigmentosa czy choroba Stargardta.

Jak się wszczepia komórki macierzyste do oka? Zawiesinę komórek wprowadza się do gałki ocznej za pomocą zastrzyku. Odbywa się to w sali operacyjnej przy zachowaniu sterylności, a całą procedurę w znieczuleniu miejscowym wykonuje chirurg okulista. Przy leczenia nerwu wzrokowego daje się zastrzyk do ciała tłuszczowego oczodołu.

Pierwszy zastrzyk powinien dać efekt po około 20 tygodniach, choć w niektórych przypadkach należy zabieg powtórzyć raz lub kilka razy.

Wczesne leczenie może znacząco poprawić wzrok. W bardziej zaawansowanych przypadkach zabieg zatrzymuje postępy choroby.

Komórki macierzyste do zabiegu pochodzą z galarety Whartona, czyli tej części pępowiny, która nie zawiera naczyń krwionośnych. Na ogół po porodzie łożysko i pępowina zostają spalone w przyszpitalnej spalarni. Tymczasem wystarczy obrać pępowinę z naczyń krwionośnych i zmielić, by wyizolować z niej komórki macierzyste. Cały proces uzyskania sterylnego preparatu zajmuje około 2 miesięcy. W Polsce zajmuje się tym Bank Komórek Macierzystych.

Komora przednia

Komora przednia to przestrzeń ograniczona do soczewki, tęczówki i rogówki. W obrębie komory przedniej znajduje się kąt przesączania, którego uszkodzenie jest jednym z objawów jaskry.

Krzywa ciśnienia

Krzywa ciśnienia jest to pomiar ciśnienia w oku w ciągu dnia. Jeżeli ktoś leczy się na jaskrę krzywa ciśnienia pozwala ocenić czy używane przez niego krople wystarczająco obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe.

Kwalifikacja do operacji zaćmy

Kwalifikacja do operacji zaćmy – jest to całościowe badanie oka, wszystkich struktur odpowiedzialnych za widzenie, zakończone kalkulacją sztucznej soczewki. Celem badania jest określenie, ostrości widzenia po operacji. Na przykład jeżeli operujemy osobę chorą na jaskrę lub zwyrodnienie plamki, po operacji widzenie będzie proporcjonalne do zmian w środku oka. Nie oznacza to że operacja się nie udała.

Krótkowidz

Krótkowidz widzi dobrze z bliska, nosi okulary, minusowe czyli soczewki dwuwklęsłe, rozpraszające promienie świetlne. Im większa krótkowzroczność tym z bliższej odległości można coś zobaczyć, dla przykładu krótkowidz z wadą minus jednej dioptrii widzi dobrze z odległości jednego metra, natomiast jego kolega z wadą minus dziesięć widzi z odległości dziesięciokrotnie mniejszej czyli z dziesięciu centymetrów.

Nagły ból oka

CO NALEŻY ZROBIĆ, KIEDY POJAWI SIĘ NAGŁY BÓL OKA?

Jeśli ból utrzymuje się przez kilka godzin, trzeba szybko iść do specjalisty.

CZYM MOŻE BYĆ SPOWODOWANY TEN BÓL?

Przyczyny bólu mogą być najróżniejsze. Najbardziej typowe to:

Mechaniczne uszkodzenie oka (zadrapanie lub mocne uderzenie) – np. podczas zabawy z dziećmi lub zwierzętami czy uderzenie gałęzią podczas zbierania grzybów. Pojawia się natychmiastowy ból i zaczerwienienie oka. Można zakleić oko plastrem, aby unieruchomić powiekę drażniącą oko przy każdym mrugnięciu, i jak najszybciej iść do lekarza.

Oparzenie – dotyczy niefrasobliwych plażowiczów, ale także i np. spawaczy. Na oparzenie słoneczne oczu narażone są szczególnie osoby z jasną karnacją. Ból pojawia się po przyjściu z plaży (lub podczas spawania). Jak najszybciej do lekarza!

Notoryczne wysuszenie oczu – częsta dolegliwość komputerowców. Przy pracy przy komputerze często zapominamy o mruganiu, więc oczy wysychają. Czasem tylko to wystarczy, aby wysuszone i przemęczone oczy zaczęły boleć – a jeśli dojdzie do tego również włączona klimatyzacja, która wysusza powietrze, sytuacja może się pogorszyć znacznie szybciej. W trakcie pracy należy pamiętać o płukaniu oka solą fizjologiczną (dostępna w aptece bez recepty w jednorazowych opakowaniach) oraz o relaksie oczu – co godzinę należy na parę minut oderwać oczy od ekranu i – najlepiej – wyjrzeć przez okno, bo kolory zielony i niebieski relaksują oczy). Po pracy przykładać do oczu kompresy z naparu ze świetlika lekarskiego. Relaks w każdej postaci również jest wskazany (bez myślenia o pracy!).

Ropiejące oczy – jeśli bólowi oczu towarzyszy ropienie, należy bezwzględnie udać się do lekarza. Jeżeli nie ma szansy na natychmiastowe dostanie się do okulisty, należy zakropić oko Sulfacetamidem – ale do lekarza i tak trzeba pójść jak najszybciej.

Alergie – ponieważ alergie to choroby cykliczne, alergicy zazwyczaj są dobrze przygotowani na atak alergii. Jednak kiedy zdarzy się on nagle, a pod ręką nie ma leków, a w pobliżu lekarza, który mógłby wypisać receptę, pomoże płukanie oczu solą fizjologiczną (nawet 10 razy dziennie po kilka kropel). Wypłukując alergeny zmniejszamy ich stężenie, a co za tym idzie – zmniejszamy reakcję alergiczną.

Atak jaskry – jeśli bolące oko jest przekrwione, źrenica rozszerzona, a ból naprawdę nie do wytrzymania, natychmiast należy udać się do szpitala. Każda minuta opóźnienia może doprowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego.

Zaćma u starszych osób – jeśli osoba ze zdiagnozowaną zaćmą zacznie odczuwać ból oka, które jest dodatkowo czerwone i bolesne, należy jechać do szpitala lub specjalistycznej przychodni. To może być atak jaskry na skutek pęknięcia soczewki.

Chorzy na serce, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę – ból w tym wypadku jest umiejscowiony z tyłu gałki ocznej, często ma się uczucie wypychania oka. Samo oko nie jest nawet zaczerwienione. Powodem bólu jest niedotlenienie tkanek otaczających oko. Jeśli poczujemy coś takiego, udajemy się do lekarza jak najszybciej.

Nużyca

Nużeniec ludzki (demodex folliculorum) jest niewielkim pasożytem zamieszkującym ludzką skórę. Wywołuje chorobę zwaną nużycą. Posiada obłe ciało z czterema parami krótkich odnóży, otwór gębowy i odwłok przypominający długi ogon. Nużeniec ludzki jest kuzynem roztoczy. Pomimo tego, że mierzy około jednej czwartej milimetra, może pokonać dystans ponad półtora centymetra w ciągu jednej doby. Żyje około 18-25 dni, składając około 20 jaj. Jaja przechodzą kilka faz rozwoju od larwy poprzez nimfę do postaci dorosłej. Nużeniec lubi ciemność, spokój i stabilną temperaturę. Żeruje w mieszkach włosowych. Jeżeli chodzi o oko, wybiera rzęsy, gdzie zagłębia otwór gębowy od wnętrza mieszka włosowego. Jeżeli ilość pasożytów jest duża i nie mieszczą się w mieszku włosowym, wtedy następuje przemieszczenie włosa lub jego wypadnięcie. Nużeniec żywi się obumarłymi komórkami nabłonka skóry, osoczem krwi i łojem. Objawami nużycy jest wypadanie brwi i rzęs, swędzenie, a także zaczerwienienie i podrażnienie powiek czasami połączone z przewlekłym stanem zapalnym.

Jak się można zarazić?
Nużeniec dzięki niewielkim rozmiarom ciała unosi się w powietrzu, i łatwo przywiera do spoconej lub tłustej skóry. Innym źródłem zakażenia może być używanie odzieży osoby zakażonej.

Jak się leczy nużycę?
Jeżeli organizm nie jest w stanie samodzielnie zwalczyć zakażenia, co niekiedy się zdarza, stosuje się różnego rodzaju maści, a także gorące okłady na oczy. Leczenie z reguły prowadzimy około 2 miesięcy z dwutygodniową przerwą, tak żeby objąć kolejne fazy rozwoju pasożyta.

Odcinek przedni

Odcinek przedni żeby łatwiej było pogrupować choroby oka, oko podzielono na dwa odcinki. Odcinek przedni i odcinek tylny.

Odcinek przedni zaczyna się rogówką a kończy soczewką. Odcinek przedni obejmuje spojówkę, rogówkę, twardówkę w części przedniej, komorę przednią, tęczówkę, kąt przesączania, soczewkę. Okulista zajmujący się chorobami przedniego odcinka oka zwraca szczególną uwagę na te właśnie struktury. Najczęstszym powodem wizyty u okulisty są choroby przedniego odcinka. Łatwo je zauważyć powodują ból i zaczerwienie oka, często nadmierne łzawienie.

Odcinek tylny

Odcinek tylny żeby łatwiej było pogrupować choroby oka, oko podzielono na dwa odcinki. Odcinek przedni i odcinek tylny.

Odcinek przedni zaczyna się rogówką a kończy soczewką. Wszystkie struktury do tyłu od soczewki to odcinek tylny. Odcinek tylny obejmuje siatkówkę, ze szczególnym uwzględnieniem plamki żółtej (będącej częścią siatkówki), naczyniówkę, nerw wzrokowy. Nazwa naszego Szpitala Okulistycznego pochodzi od greckiego słowa określającego siatkówkę czyli Retinę. Oznacza to że zajmujemy się chorobami siatkówki, używając do tego celu najnowocześniejszych urządzeń oraz technik badania tylnego odcinka oka, takich jak OCT, USG czy też angiografia. Choroby tylnego odcinka oka nie są widoczne z zewnątrz, natomiast pogarszają nasze widzenie.

Owodnia

DO CZEGO SŁUŻY OWODNIA?

Owodnia to naturalny biologiczny opatrunek, stosowany z powodzeniem w chirurgii oka. Ma niezwykłe właściwości – działa regenerująco, stymuluje namnażanie się komórek, może zapobiec lub ograniczyć tworzenie się blizn. Z punktu widzenia chirurga ocznego to niezwykła tkanka.

CO TO JEST OWODNIA?

To cienka przezroczysta błonka, stanowiąca wewnętrzną warstwę pęcherza płodowego. Otacza dziecko przez cały okres ciąży, w związku z tym wchłania czynniki wzrostowe i regeneracyjne stanowiąc ich rezerwuar pod koniec ciąży. Pozyskiwana jest z łożyska po cięciu cesarskim. W chirurgii okulistycznej stosuje się ją jako biologiczny opatrunek na trudno gojące się rany rogówki. Mimo tego, że to tkanka ludzka, dzięki swojej specyfice nie wymaga przeprowadzenia prób zgodności tkankowej, nie powoduje też ryzyka odrzucenia.

KIEDY STOSUJEMY LECZENIE POPRZEZ OPATRUNEK Z OWODNI?

W licznych schorzeniach i urazach rogówki oraz spojówki, a także po niektórych operacjach. Owodnia pomaga np. przy nawracających ubytkach nabłonka czy skrzydlika, przy oparzeniach powierzchni oka, keratopatiach, zespole Stevensa-Johnsona, różnego rodzaju zrostach i bliznowaceniach. Może także stanowić świetną ochronę po przeszczepie rogówki, po usunięciu guza spojówki czy po różnego rodzaju zabiegach przeciwjaskrowych. Z powodzeniem używamy jej wszędzie tam, gdzie zaburzone jest gojenie się rany na oku lub gdy chcemy pomóc w przywróceniu równowagi w rogówce, na przykład po operacji zaćmy.

JAK WYGLĄDA ZAŁOŻENIE OPATRUNKU Z OWODNI?

Chcemy, aby owodnia pozostała na oku jak najdłużej, więc jest po prostu przyszywana do spojówki. Dokonuje tego chirurg pod specjalnym mikroskopem operacyjnym, w znieczuleniu miejscowym, przy użyciu najcieńszych z możliwych nierozpuszczalnych nici chirurgicznych. Taki naturalny “bandaż” nie tylko opatruje poranioną okolicę, ale i umożliwia stałe uwalnianie czynników regenerujących przez co najmniej 2-3 tygodnie. Przez cały ten czas nasze enzymy będą powoli wspomagać wchłanianie owodni, także w końcu nic z niej nie zostaje. Po operacji naszycia owodni pacjent bardzo źle widzi – jak przez mgłę. Po wchłonięciu owodni wraca normalne widzenie.

Posiew z worka spojówkowego

Posiew z worka spojówkowego niektóre trudno leczące się zapalenia wymagają określenia typu bakterii oraz leków, które najskuteczniej je wyeliminują.

Refrakcja

Refrakcja inaczej wada wzroku. Większość ludzi ma wadę wzroku, czyli fachowo mówiąc wadę refrakcji. Można być krótkowidzem, dalekowidzem, mieć astygmatyzm lub starczowzroczność. Wadę wzroku określa się na każdej wizycie w gabinecie czy szpitalu okulistycznym.

Pachymetria

Pachymetria jest to badanie grubości rogówki. Grubość rogówki ma znaczenie jeżeli chcemy dokładnie określić ciśnienie w oku. Normalna grubość rogówki wynosi około 540  mikrometrów, w przypadku grubszych rogówek pomiary są zawyżane.

Sedacja – jak znieczulamy w Retinie?

Zabiegi w obrębie powiek, drobne zmiany spojówkowe i iniekcje (zastrzyki) do oka wykonujemy w znieczuleniu miejscowym. Podajemy krople znieczulające i środek znieczulający w postaci żelu, po czym wstrzykujemy środek znieczulający w okolicę operowanego miejsca. Ten rodzaj znieczulenia nie jest obciążony ryzykiem powikłań w tym stopniu, w jakim wiąże się to ze znieczuleniem ogólnym.

Zabiegi wewnątrzgałkowe (operacje zaćmy, siatkówkowe, związane z jaskrą) wykonywane są w sedacji. Sedacja to znieczulenie, w którym podaje się dożylnie krótko działający środek przeciwbólowy i uspokajający, znieczulając jednocześnie oko kroplami lub zastrzykiem.

Należy pamiętać, że wrażliwość na ból jest cechą indywidualną. Jeżeli po zabiegu oko boli, można zażyć wypróbowany środek przeciwbólowy. Nie ma to wpływu na wynik zabiegu.

UWAGA! Jeśli pacjent jest uczulony na jakiekolwiek środki przeciwbólowe lub znieczulające, prosimy o przekazanie tej informacji lekarzowi podczas wizyty przedoperacyjnej.

Skurcz powiek

Napadowy mimowolny toniczny skurcz powiek (czyli blepharospasmus)

Napadowy skurcz powiek wygląda tak, jakby nagle zaczęły kurczyć się powieki, nad czym nie jest się w stanie zapanować. Powyższy tik może zostać nasilony przez ostre światło, stres, czytanie czy prowadzenie samochodu, a wytłumiony przez inne bodźce (odpoczynek, spacer). Skurcze dotyczą mięśnia okrężnego oka znajdującego się pod skórą dookoła oczodołu. Zdarza się niekiedy, że nasilony skurcz powiek angażuje także inne mięśnie górnej części twarzy, powodując powstanie nienaturalnych grymasów. Zazwyczaj objawy występują obustronnie.

Choroba pojawia się najczęściej koło 60. roku życia, trzy razy częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn. Jej przyczyny medycyna jeszcze nie wyjaśniła.

Nieleczony blepharospasmus może niemal całkowicie wyłączyć pacjenta z normalnego funkcjonowania, gdyż niekontrolowane skurcze powiek ograniczają wykonywanie prostych codziennych czynności takich jak czytanie, oglądanie telewizji, robienie zakupów czy prowadzenie samochodu. Niekiedy blepharospasmus jest tak nasilony, że staje się przyczyną tzw. przejściowej funkcjonalnej ślepoty – pacjent właściwie nie może otworzyć oczu.

Jak się leczy napadowy skurcz powiek? Za pomocą zastrzyków z toksyny botulinowej (zwanej inaczej botoksem lub jadem kiełbasianym) podawanych do mięśnia okrężnego oka. Botoks powoduje zwiotczenie mięśni, co prowadzi do ustąpienia lub znacznego zmniejszenia się objawów skurczu.

Botoks, choć trujący w dużych dawkach, w małych, podawanych miejscowo, jest w medycynie cennym lekiem. Stosuje się go również w leczeniu dystopii ogniskowych czy poudarowej spastyczności mięśni, szerokie zastosowanie znajduje też w medycynie estetycznej czy w walce z nadmierną potliwością.

Zabiegi z podaniem botoksu wykonujemy w znieczuleniu miejscowym nakładając na skórę żel znieczulający wykonując kilka nakłuć podskórnych wzdłuż mięśnia okrężnego za pomocą specjalnej cienkiej igiełki. Na widoczny efekt zabiegu należy jednak poczekać około dwóch tygodni. Działanie botoksu ustępuje po około 3 miesiącach, więc by utrzymać efekt, należy zabieg regularnie powtarzać.

Soczewki

JAKIE SOCZEWKI WSZCZEPIAMY PODCZAS OPERACJI USUWANIA ZAĆMY?

Soczewka ludzka stanowi jeden z najdoskonalszych optycznych przyrządów, jakie wymyśliła natura. Podczas operacji usuwania zaćmy zastępujemy soczewkę własną sztuczną soczewką. Sztuczne soczewki muszą być wykonane z materiałów najwyższej jakości, żeby mogły naśladować właściwości soczewki naturalnej. U nas, w Retinie, używamy soczewek produkowanych przez niemiecką firmę Polytech-Domilens, specjalizującą się w innowacyjnych rozwiązaniach stosowanych w chirurgii okulistycznej. Po wszczepieniu ponad 2 tysięcy soczewek tej firmy możemy zapewnić, że dzięki nim widzenie po operacji jest bardzo dobre. Materiały, z których produkowane są soczewki, są jednakowo odporne na działanie czasu. Różnią się natomiast właściwościami fizycznymi oraz technologią wykonania, stąd różnice w cenie.

CZYM SIĘ RÓŻNIĄ RÓŻNE TYPY SOCZEWEK?

Kilkoma czynnikami. Po pierwsze: niektórymi z nich łatwiej się posługiwać chirurgowi podczas operacji. Jednak wykwalifikowany chirurg okulista poradzi sobie świetnie z wszczepieniem każdej soczewki. Po drugie: mogą mieć inne działanie dla samego pacjenta. Droższe soczewki lepiej chronią siatkówkę przed działaniem promieni słonecznych. Rzadziej też dopuszczają do powstawania zaćmy wtórnej.

CZY WARTO INWESTOWAĆ W DROŻSZE SOCZEWKI?

Badania co do działania soczewek wykonanych z różnych materiałów trwają, ciągle też powstają nowe typy soczewek. Niektóre dane wykazują, że warto inwestować w droższe materiały, inne znowu tego nie potwierdzają. Nasze wieloletnie obserwacje pacjentów operowanych w Retinie udowadniają, że można mieć świetne efekty również przy tańszych, a przecież również bardzo zaawansowanych technologicznie, typach soczewek.

TYPY SOCZEWEK

Soczewka hydrofilna model AS66-Y – bez dopłaty do operacji
Nowoczesna soczewka w naturalnym kolorze żółtym dzięki czemu zatrzymuje światło niebieskie (szkodliwe widmo promieniowana słonecznego) w większym stopniu niż zupełnie przezroczysta soczewka.

Soczewka hydrofobowa Y10 AS – dopłata do operacji 300 zł
Ma żółte zabarwienie, dzięki czemu daje jeszcze ochronę przed światłem słonecznym. Ze względu na dodatkowe pokrycie powierzchni heparyną, rzadko osadzają się na niej cząsteczki organiczne, przez co latami zachowuje dobrą przezierność. Producent zapewnia, że w przypadku tej soczewki istnieje mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia zaćmy wtórnej. Soczewki te zalecane są szczególnie dla pacjentów ze schorzeniami plamki, zwłaszcza ze zwyrodnieniem plamki (AMD).

Soczewka fotochromatyczna Aurium 404 – dopłata do operacji 500 zł
Łączy cechy wyżej wymienionych soczewek. Dodatkowo podobnie jak okulary fotochromatyczne może się stawać zupełnie przezroczysta lub całkowicie żółta w zależności od natężenia światła wpadającego do oka.

Uwaga!
W przypadku astygmatyzmu stosujemy soczewki toryczne firmy Alcon lub HumanOptics. Są one dobierane indywidualnie. Dopłata do operacji – 1500 zł.

Starczowzroczność

Starczowzroczność lub z łaciny presbiopia, to mało elegancka nazwa utraty akomodacji czyli zdolności oka dopasowania swojej mocy tak żeby czytać bez okularów. Starczowzroczność zaczyna się w wieku 40 lat, to właśnie wtedy okulista słyszy najczęściej, że ktoś widzi dobrze tylko ręce ma za krótkie. Początkowo rzeczywiście poprzez oddalenie tekstu można sobie poradzić z czytaniem, potem już nie da rady oddalać, gdyż nie widzimy drobnych tekstów, wtedy czas założyć okulary do czytania lub do komputera.

Tonometr

Tonometr aparat do mierzenia ciśnienia w oku. Najstarszy typ tzw tonometr Schiotza, przypomina wyglądem wagę i cyrkiel, stawia się go na oku a ciśnienie odczytuje się na podstawie wychylenia wskazówki, pomiaru dokonuje się przy użyciu dwóch ciężarków. Po pomiarze wynik  odczytuje się na specjalnym wykresie. Inną metodą jest tonometria aplanacyjna, jest to również metoda uznawana za najdokładniejszą. Badanie wykonuje się po znieczulenia oka i zabarwieniu rogówki
fluoresceiną-żółtopomarańczowym barwnikiem, następnie lekarz zapala niebieskie światło i przybliża pryzmat do rogówki i odczytuje ciśnienie na specjalnym pokrętle ze skalą. Dobrym sposobem jest również pomiar ciśnienia metodą bez kontaktową przy pomocy tonometru powietrznego tzw. air-puff, pomiar nie wymaga znieczulenia, może być wykonywany w oczach po operacji. Podwyższone ciśnienie w oku może być objawem jaskry. Tonometr należy do podstawowych urządzeń na wyposażeniu każdego gabinetu okulistycznego. W szpitalu okulistycznym Retina używamy każdego rodzaju tonometru, dopasowując rodzaj do choroby oka.

Topografia rogówki

Słowo topografia oznacza ukształtowanie terenu oraz wzajemne położenie charakterystycznych obiektów. Topografia rogówki służy zbadaniu jej powierzchni, zarówno zewnętrznej, jak i wewnętrznej. Badanie jest niebolesne, trwa krótko, a przeprowadza się je za pomocą topografu rogówkowego wykorzystującego światła lasera.

Topografia rogówki pozwala zdiagnozować astygmatyzm. Wykorzystuje się ją w badaniach przeprowadzanych przed operacjami refrakcyjnymi czyli korygującymi wadę wzroku, a także przed operacją zaćmy. Dane z badania pozwalają zaplanować operację i dobrać odpowiednią soczewkę, która skoryguje astygmatyzm.

Topografii używa się również do zdiagnozowania stożka rogówki. Jest to choroba wrodzona, polegająca na coraz mocniejszym zniekształceniu rogówki, która zaczyna przypominać bardziej stożek niż kopułę, co powoduje bardzo niewyraźne widzenie. Rogówka na szczycie stożka staje się tak cienka, że może pęknąć. Topograf rogówkowy śledzi zmiany grubości rogówki i zmiany jej ukształtowania, co pozwala w porę włączyć leczenie, tak żeby nie doprowadzić do pęknięcia. Dodatkowo, specjalny program komputerowy wykrywa wcześniej predyspozycje do tej choroby. Leczenie stożka rogówki jest operacyjne, może polegać na wszczepieniu specjalnych implantów powodujących inne napięcie rogówki, a w przypadkach bardzo zaawansowanych na przeszczepie rogówki.

Niekiedy topograf wykorzystuje się również przy wadach wrodzonych u dzieci, takich jak mikrorogówka czy też keratoglobus. Dzięki danym z aparatu łatwiej jest przewidzieć, w którą stronę zmierza choroba.

UBM – ultrabiomikroskopia

UBM – ultrabiomikroskopia to badanie przeprowadzane przy pomocy specjalnej głowicy ultradźwiękowej o wysokiej częstotliwości. Badanie pozwala ocenić rozwartość kąta przesączania (tędy odpływa ciecz wodnista), położenie soczewki własnej lub sztucznej, guzy i cysty.

Ultrasonografia

Ultrasonografia to badanie kontaktowe i niebolesne. Na powiekę lub bezpośrednio na oko nakłada się żel, a następnie przykłada się głowicę aparatu, która przypomina gruby flamaster. Głowica generuje nieszkodliwe dla zdrowia ultradźwięki, które przechodząc przez struktury oka odbijają się od napotkanych tkanek , co wyświetlane jest na ekranie w postaci czarno-białych obrazów lub wykresów. Ultrasonografię  wykorzystuje się, do takich chorób oka, w których tradycyjne badanie okulistyczne jest niemożliwe – jak w przypadku wylewu krwi, lub utrudnione – na przykład przy zaćmie zwłaszcza w przypadku planowanej operacji zaćmy. Dzięki badaniu USG wykrywa się różne choroby oka, co pozwala przewidzieć wynik operacji, lub zagrożenia wynikające z nieprawidłowej budowy oka. W przypadku podejrzenia jaskry przeprowadza się badanie UBM czyli ultrabiomikroskopię kąta przesączania. Wąski lub zamknięty kąt przesączania jest jednym z objawów jaskry.

Szpital Okulistyczny Retina prowadzi szkolenia z zakresu ultrasonografii ocznej od 2008 roku.

Wizyta podstawowa

Wizyta podstawowa – obejmuje zbadanie wady wzroku, o ile istnieje, pomiar ciśnienia w oku, obejrzenie w biomikroskopie inaczej nazywanym lampą szczelinową jak wyglądają powieki i rzęsy, fachowo aparat ochronny oka. Następnie oglądamy odcinek przedni oka, czyli spojówkę, rogówkę, tęczówkę i soczewkę. Na koniec zaglądamy na dno oka, oceniając nerw wzorowy i siatkówkę centralną głównie plamkę żółtą oraz siatkówkę do równika pamiętaj że oko jest kulą, żeby ocenić obwód siatkówki należy zapuścić krople rozszerzające źrenicę.

Wprowadzenie zatyczek do punktów łzowych

Wprowadzenie zatyczek do punktów łzowych w przypadku suchego oka, kiedy ktoś nie produkuje wystarczającej ilości łez wprowadza się przezroczyste koreczki do kanalików łzowych, znajdujących się bliżej nosa w obu powiekach. Z reguły zatyka się kanaliki w powiekach dolnych chociaż bywa że zatyczki zakłada się do obu powiek. Wiele osób obawia się, że mogą być widoczne z zewnątrz, lub też że wypadną z oka. Koreczki zbudowane są tak, że zwiększają swoją objętość pod wpływem łez, tak że szczelnie zatykają kanalik łzowy, są przezroczyste i rozpuszczają się same po trzech latach.

Zapalenie spojówek

CO TO WŁAŚCIWIE JEST ZAPALENIE SPOJÓWEK?

To stan zapalny oka, objawiający się przekrwieniem gałek ocznych, łzawieniem, silnym swędzeniem i pieczeniem oraz uczuciem, jakby pod powiekami tkwiły ziarenka piasku. Bakteryjnemu zapaleniu spojówek towarzyszy dodatkowo wydzielanie śluzu i ropy. Rozwinięty stan zapalny powoduje, że naczynia krwionośne oka ponad miarę wypełniają się krwią, powodując zaczerwienienie i obrzęk. Łzawienie to skutek intensywniejszej pracy gruczołów łzowych i powiekowych.

Spojówka to cienka błona wyściełająca zarówno wewnętrzną stronę powiek jak i zewnętrzną powierzchnię gałki ocznej. Spojówka jest bardzo unerwiona, a więc wrażliwa, dlatego stan zapalny w tym miejscu jest tak bardzo dokuczliwy.

SKĄD SIĘ BIERZE ZAPALENIE SPOJÓWEK?

Zapalenie spojówek może mieć różne przyczyny – może być spowodowana przez czynniki infekcyjne (bakterie, wirusy, grzyby), jak i nieinfekcyjne (podrażnienia fizyczne, chemiczne i alergie).

ZAPALENIA NIEINFEKCYJNE:

Zapalenie alergiczne objawia się pieczeniem, swędzeniem i obecnością wodnistej wydzieliny w worku spojówkowym. Występuje sezonowo (często wiosną, kiedy większość roślin zaczyna pylić). Można mieć też zapalenie alergiczne z powodu nadwrażliwości na kosmetyki lub leki podawane miejscowo.

Zapalenie odczynowe spowodowane jest przebywaniem w zapylonym pomieszczeniu, wysokiej temperaturze, dymie, ostrym świetle lub też narażeniem oczu na kontakt z silnie chlorowaną lub morską wodą. Może jednak powstać również wskutek niewyrównanej wady wzroku, a także po wielogodzinnej pracy na komputerze oraz przy złej tolerancji szkieł kontaktowych. Towarzyszy mu swędzenie, pieczenie i łzawienie.

Zapalenie, wywołane przez niedostatek łez może się pojawić, kiedy organizm nie produkuje wystarczającej ilości łez lub ich skład jest niewłaściwy. Wtedy zazwyczaj dochodzi do rozwoju choroby nazywanej zespołem suchego oka.

ZAPALENIA INFEKCYJNE:

Zapalenie bakteryjne charakterystyczne dla niego, prócz zaczerwienienia i obrzęku, jest wydzielanie śluzowo-ropnej wydzieliny.

Zapalenie wirusowe objawia się zwykle łzawieniem, znacznym zaczerwienieniem i odczuwaniem ciała obcego pod powiekami. Zarazić się można przez kontakt z łzami lub innymi wydzielin. Zapalenie wirusowe może się przenieść na rogówkę, co znacznie utrudnia leczenie, a do objawów dołącza silny ból i światłowstręt, które praktycznie uniemożliwiają otwarcie oczu.

Zapalenie grzybicze pojawia się często po stosowaniu antybiotyków lub sterydów. Objawy są mało charakterystyczne, zwykle występuje dyskomfort i niewielki ból.

Zapalenie wywoływane przez Chlamydie występuje rzadko, najczęściej po wizycie na basenie. Objawia się intensywnym przekrwieniem spojówek, obrzękiem i występowaniem śluzowo-ropnej wydzieliny.

JAK LECZYMY POSZCZEGÓLNE RODZAJE ZAPALEŃ SPOJÓWKI?

Przy wszystkich rodzajach zapaleń spojówek należy oszczędzać oczy – ograniczyć ich ekspozycję na silne światło, wodę i pył, ograniczyć pracę przy komputerze, mniej czytać, nie stosować makijażu oczu oraz nie nosić szkieł kontaktowych. Wysypiać się – notoryczne niewyspanie również podrażnia spojówkę!

Poza tym zwykłe zapalenia można leczyć kroplami bez konserwantów, które nie działają alergizująco (w ich składzie jest świetlik i nagietek lekarski), zapalenie bakteryjne i wirusowe leczymy antybiotykiem w postaci kropli lub maści, alergiczne – doustnymi lekami przeciwhistaminowymi i przeciwzapalnymi, a zapalenie spojówek na skutek niedostatku łez – substytutami łez w postaci kropli, czyli tzw. sztucznymi łzami, które nawilżają oczy.

CO, JEŚLI MIMO LECZENIA OBJAWY NIE USTĘPUJĄ?

Bezzwłocznie należy udać się do specjalisty, zaczerwienione oczy mogą bowiem świadczyć o zapaleniu rogówki, tęczówki, a nawet o ostrym ataku jaskry.

Uraz oka

DRUT W OKU, CZYLI AUTENTYCZNA HISTORIA ZE SZCZĘŚLIWYM ZAKOŃCZENIEM

Zapadał zmierzch. Dzień powoli zbliżał się ku końcowi. W przychodni szpitala Retina rozdzwonił się telefon. Rozmówca był wyraźnie zdenerwowany.
– Coś mi się stało z okiem!
– A co dokładnie? – spytała recepcjonistka Ania.
– Coś mi wpadło… boli. Siedzę na ostrym dyżurze, ale mówią, że to potrwa jeszcze parę godzin! Nie wytrzymam.
– Proszę przyjechać jak najszybciej, pomożemy panu.

Pół godziny później w Retinie zjawił się pan Adam. Niestety, oko wyglądało fatalnie – opuchnięte, szkliste, spojówka mocno czerwona. Widać było, że pan Adam bardzo cierpi.
– To chyba nie jest standardowe ciało obce w oku – pomyślała Ania i z polecenia doktora szybko zakropiła krople znieczulające, żeby pacjent, czekając na przyjęcie przez lekarza, nie czuł bólu.

Po chwili, kiedy krople zaczęły działać, pan Adam opowiedział co się właściwie stało.
– Pracowałem w warsztacie, czyściłem z rdzy części samochodowe taką szczotką metalową… No wie pani, taką końcówką wiertarki. No i nagle oko mnie tak zakłuło jak nigdy w życiu! To chyba coś z tej szczotki.
– A nie założył pan okularów ochronnych? – spytała Ania.
– Nie mogłem ich znaleźć, a robota była pilna, kto by o tym myślał. I tak się ten pośpiech skończył. Dobrze, że już przynajmniej nie boli. Kiedy jechałem tu do was….
– Prowadził pan?!
– Tak.
– Niedobrze. Trzeba było poprosić kogoś o pomoc albo przyjechać taksówką.
– Tak, ale się spieszyłem. – Pan Adam uśmiechnął się smutno. – Znowu ten cholerny pośpiech. Oj, przepraszam za mój język!
– Nic nie szkodzi. – Ania też się uśmiechnęła. – O, już pana kolej, zapraszamy do doktora.

Doktor Piotr Fryczkowski szybko przystąpił do badania. Okazało się, że rzeczywiście sprawa jest poważna.
– Ciało obce: drut sięga od rogówki poprzez tęczówkę i soczewkę aż do torby tylnej. W komorze przedniej ma pan krew, a w ciele szklistym wysięk – brzmiała diagnoza. – Dobrze, że pan tak szybko się zjawił, musimy jak najszybciej podać antybiotyk do oka, żeby nie doszło do zakażenia. Kto wie, co było na tym drucie.
– Antybiotyk do oka? Krople czy zastrzyk? – zaniepokoił się pan Adam.
– Zastrzyk. Proszę się nie martwić, oko jest już przecież znieczulone, zaraz zresztą podamy znieczulenie dodatkowe. Zapraszam do sali zabiegowej. Tam też zdecydujemy, co dalej. Może uda się dziś tego pozbyć, a może trzeba będzie na jutro zaplanować operację.

– O rany, ten drut jest rzeczywiście wielki! – pomyślał doktor Piotr, oglądając oko pacjenta pod mikroskopem chirurgicznym. – Ale soczewka nieuszkodzona, więc da się coś z tym zrobić dzisiaj. Przecież im szybciej pozbędziemy się tego paskudztwa, tym lepiej dla pacjenta…

Drut udało się usunąć. Ranka została zabezpieczona antybiotykami i opatrunkiem.
– Tak wygląda to, co miał pan w oku. – Doktor Piotr pokazał pacjentowi siedmiomilimetrowy fragment pogiętego grubego drutu.
– To?? – Pan Adam był przerażony. – A co z okiem? Panie doktorze, będę nim widział?!
– Miał pan naprawdę dużo szczęścia – i z powodu postaci urazu i dlatego, że zgłosił się pan do nas tak szybko. Jeśli nie wda się zakażenie, ubytek widzenia będzie niewielki albo wręcz żaden. Teraz proszę zgłosić się do recepcji – Ania powie panu, co dalej.

– Proszę wykupić receptę na te leki i zgłosić się do nas jutro na dziewiątą na kontrolę – powiedziała Ania. – Dziś nie wolno zdejmować ani moczyć opatrunku.
I niech pan nie wraca sam do domu.
– Dziękuję. Już dzwonię po żonę. Do zobaczenia jutro!
– Jeszcze jedno – uśmiechnęła się Ania. – Mam nadzieję, że od dziś będzie pan w pracy nosił okulary ochronne.
– Obiecuję – uroczyście potwierdził pan Adam.

Założenie soczewki nagałkowej

Założenie soczewki nagałkowej w przypadku uszkodzenia rogówki lub choroby rogówki zakłada się rodzaj opatrunku składający się z soczewki nagałkowej.

Badania

Zaćma – operacja i leczenie zaćmy w Warszawie

Polega na usunięciu zmętniałej soczewki z oka i zastąpieniu jej sztuczną.

ZAĆMA? DLA NAS ŻADEN PROBLEM!

Czy naprawdę zaćma dotknie każdego? Tak, jeśli pożyjecie dostatecznie długo. Zaćma, czyli zmętnienie soczewki, kiedyś było przyczyną ślepoty u większości starszych ludzi. A teraz? Cóż, w klinice okulistycznej Retina, radzimy sobie z nią w piętnaście minut!

Najpierw zaczynasz trochę gorzej widzieć i nie pomaga ciągłe przecieranie okularów. Z czasem w słoneczny dzień wydaje ci się, że przed oczami przebiegają błyskawice, kiedy słońce chowa się za chmurami, widzisz zdecydowanie lepiej. W końcu wzrok pogarsza się tak, że coraz trudniej wykonywać codzienne czynności. Co się dzieje? Prawdopodobnie masz kataraktę, czyli zaćmę.

TO NATURALNY OBJAW

Zaćmie nie można zapobiec prowadząc zdrowy tryb życia, stosując dietę czy krople do oczu. Jest równie naturalnym objawem starzenia jak zmarszczki czy siwizna. Choroba ta prawie u każdego przebiega inaczej – niekiedy rozwija się przez kilka miesięcy, a czasem przez długie lata. Skutek jest jednak zawsze ten sam: pogorszenie widzenia w oku, w którym wystąpiła. Może też jednocześnie pojawić się w obu soczewkach. Katarakta w 90 procentach przypadków jest wynikiem starzenia się organizmu, więc bardzo rzadko pojawia się przed sześćdziesiątką, a najczęściej koło osiemdziesiątki. Dlaczego niektórzy mają zaćmę wcześniej niż inni? Cóż, różne części ciała starzeją się w różnym czasie.

CO Z TYM ROBIĆ?

Zaćma to postępujące mętnienie soczewki. Można się jej pozbyć wymieniając w oku własną soczewkę na sztuczną. Kiedyś panował pogląd, że choroba musi dojrzeć, czyli musi dojść do kompletnego zmętnienia soczewki, by wykonać operację. Teraz zabiegi robi się w każdym stadium rozwoju katarakty, lepiej jak najwcześniej, gdy dolegliwość zaczyna przeszkadzać w normalnym funkcjonowaniu. Wykonanie tej operacji jest proste, skuteczne i rzadko powoduje powikłania.

NIE BÓJ SIĘ

Operację zaćmy można przeprowadzić w warunkach ambulatoryjnych w znieczuleniu miejscowym. W naszej klinice trwa około kwadransa. Gdy operowany pacjent odpocznie po zabiegu, może wrócić do domu pod opieką osoby towarzyszącej. Jeśli zaćma dotyczy obu oczu, najpierw operuje się jedno oko, a dopiero po kilkunastu dniach – drugie. Pacjent zaczyna widzieć, jak przed wystąpieniem zaćmy, a nawet lepiej. Jakim cudem? Bo przebojem ostatnich kilku lat jest wymiana zmętniałych soczewek na soczewki pseudoakomodacyjne. Kiedy się je wszczepi, już nie trzeba nosić okularów, widzi się bowiem dobrze zarówno z bliska, jak i z daleka. Należy tylko zaznaczyć, że soczewki pseudoakomodacyjne nie zapewniają dobrego widzenia na odległości pośrednie, czyli na przykład do komputera.

JAK PRZEBIEGA OPERACJA ZAĆMY?
  • Przed zabiegiem usunięcia zaćmy chirurg okulista znieczula miejscowo znieczula oko. Pacjent przez całą operację zachowa pełną świadomość.
  • Lekarz wykonuje dwumilimetrowe nacięcie i używając specjalnego urządzenia zwanego fakoemulsyfikatorem rozdziela zmętniałą soczewkę na mniejsze fragmenty, żeby usunąć je z oka (fakoemulsyfikator można porównać do odkurzacza, który jednocześnie rozdrabnia i wysysa kawałki soczewki). Zabieg ma za zadanie usunięcie zawartości, czyli zmętniałej soczewki, a pozostawienie opakowania, czyli tak zwanej torby.
  • Do pustej torby wsuwa się zwiniętą soczewkę i rozprostowuje się ją w środku. Teraz w starym opakowaniu znajduje się nowa zawartość.
  • Już po wszystkim! Nowa soczewka jest wyposażona w żółty filtr, który chroni siatkówkę oka przed szkodliwym działaniem promieni UV.
CO DALEJ?

Następnego dnia po zabiegu lekarz zdejmuje opatrunek. Pacjent może normalnie poruszać się, kręcić głową, schylać, bez obawy, że soczewka wypadnie. Jednak przez 2-3 tygodnie na wszelki wypadek nie powinien wykonywać prac wymagających dużego wysiłku fizycznego. Po operacji natomiast nie wolno dotykać ani moczyć oka, by go nie zainfekować.

Na następną wizytę zgłasza się po trzech tygodniach i na kolejną po sześciu, kiedy to można dobrać odpowiednie okulary, jeśli będą potrzebne.

CZYM RÓŻNIĄ SIĘ OPERACJE ZAĆMY W NASZEJ KLINICE RETINA OD TYCH WYKONYWANYCH W INNYCH OŚRODKACH?

W Klinice bez dodatkowych opłat wszczepiamy najwyższej jakości soczewki, których właściwości dopasowujemy do specyfiki danego oka:

  • Specjalne soczewki ułatwiające wykonywanie laseroterapii dla oczu ze zwyrodnieniem obwodu siatkówki i cukrzycą
  • Specjalne soczewki z dodatkowymi filtrami UV w przypadku zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem oraz u osób ze znamionami barwnikowymi siatkówki i naczyniówki.

Sama operacja trwa u nas około kwadransa.

Uwaga! Zabieg usunięcia zaćmy nie jest jedyną operacją oka, którą wykonujemy w Klinice Retina. Przeprowadzamy również operacje siatkówki, leczymy operacyjnie AMD, czyli zwyrodnienia plamki związane z wiekiem, wykonujemy zabiegi przeciwjaskrowe, a nawet prowadzimy plastykę powiek oraz zmian skórnych w okolicach oka.

CIEKAWOSTKI

Czy wiecie, że:

  • Operacja zaćmy jest najczęściej wykonywanym zabiegiem okulistycznym na świecie.
  • Zaćma jest najczęstszą przyczyną ślepoty! Z powodu katarakty niewidomych jest 20 milionów osób na świecie (co stanowi połowę wszystkich niewidomych). Chodzi tu o osoby, które nie poddały się operacji usunięcia zaćmy.
  • Pierwszą operację usunięcia zaćmy przeprowadził około 3000 lat temu w Indiach wędrowny lekarz Susruta. Do operacji użył noża zakończonego kulką. Spychał nią zmętniałą soczewkę w głąb oka, gdzie leżała ona na siatkówce do końca życia. Operacja u większości poprawiała widzenie na kilka dni, po których jednak następowało zakażenie i utrata widzenia.
  • Dopiero w XVIII wieku francuski lekarz Jacques Daviel przeprowadził pierwszą udaną operację zaćmy. Technikę operacyjną opracował na prośbę młodego malarza, który utracił wzrok z powodu zaćmy. Technika polegała na przecięciu rogówki, odcięciu więzadełek trzymających soczewkę i usunięciu jej w całości. Daviel przeprowadził ponad 400 operacji, z czego tylko 50 nieudanych. Pacjenci po operacji nosili grube szkła, zastępujące im usuniętą soczewkę.
  • Pierwszą sztuczną soczewkę wszczepiono w 1952 roku. Odkrycie materiału, z którego można wyprodukować sztuczne soczewki, zawdzięczamy angielskiemu lekarzowi Haroldowi Ridleyowi. Zaobserwował on brak odczynów zapalnych w oku lotnika, któremu po jednej z bojowych akcji w bitwie o Anglię powbijały się w gałkę oczną kawałki pleksiglasu.

Jaskra – operacje przeciwjaskrowe, leczenie

CO TO JEST JASKRA?

To wyjaśniliśmy tutaj.

OD CZEGO ZALEŻY DECYZJA O WYBORZE SPOSOBU LECZENIA JASKRY?

Od stopnia postępu choroby i jej postaci. Jeśli postępy są niewielkie, zaczyna się od leczenia farmakologicznego. Przy postaciach bardziej zaawansowanych potrzebna jest operacja przeciwjaskrowa.

KIEDY WARTO POMYŚLEĆ O PODDANIU SIĘ OPERACJI PRZECIWJASKROWEJ?

Na taką decyzje powinniśmy zdobyć się wtedy, kiedy chore oczy źle reagują na terapię farmakologiczną albo kiedy z różnych powodów leczenie kroplami jest niemożliwe. O ile jest taka konieczność, planowaną operację zaćmy (fakoemulsyfikację) można połączyć właśnie z operacją leczącą jaskrę.

NA CZYM POLEGAJĄ OPERACJE I ZABIEGI PRZECIWJASKROWE?

Jest ich kilka rodzajów. Chirurg okulista wybierze ten najwłaściwszy dla ciebie.

Trabekulektomia: operacja, które celem jest wytworzenie sztucznej przetoki, przez którą ciecz wodnista może wydostawać się z komory przedniej oka. Operacja jest bardzo skuteczna, niestety obciążona ryzykiem powikłań, między innymi zaćmy – dlatego często zaćmę operuje się wraz z jaskrą.

Trabekulektomia ze wszczepieniem implantu drenującego ExPress: ulepszona wersja trabekulektomii. Podczas tej operacji chirurg przy pomocy bardzo cienkiej igły umieszcza w oku wykonany ze stali chirurgicznej implant o mikroskopijnych rozmiarach. Niestety – ze względu na konieczność zastosowania precyzyjnego implantu – koszt takiej operacji jest poważniejszy, niż w przypadku tradycyjnej trabekulektomii.

Kanaloplastyka: najnowsza, mało inwazyjna metoda leczenia jaskry. Podczas zabiegu chirurg udrażnia istniejące drogi przepływu cieczy wodnistej, usztywniając kanał przepływu specjalnymi nićmi z prolenu.

Irydektomia laserowa: przy pomocy bardzo precyzyjnego lasera robi się minimalny otwór w tęczówce. Ten otworek usprawnia wymianę między przednią i tylną komorą gałki ocznej. Bardzo często ten zabieg skutecznie powstrzymuje postępy jaskry. Należy jednak pamiętać o tym, że oko po takim zabiegu powinno być regularnie kontrolowane przez specjalistę – zrobiony otwór jest tak niewielki, że czasem samoistnie zarasta i zabieg należy powtórzyć.

Irydektomia chirurgiczna: bardzo podobna w przebiegu i skutkach do irydotomii laserowej, ale dokonywana na drodze chirurgicznej. Decydują się na nią pacjenci u których są przeciwwskazania do zabiegu laserowego.

Krioterapia ciała rzęskowego: to działanie niskimi temperaturami na ciało rzęskowe (część oka, otaczającą siatkówkę). Stosowana jest w przypadkach zaawansowanej jaskry z objawami bólu i bardzo podwyższonego ciśnienia śródgałkowego. Jeśli zabieg krioterapii zostanie powtórzony w ciągu 3-6 miesięcy, ciśnienie może zacząć utrzymywać się na stałym poziomie, pacjent musi jednak pozostać pod opieką lekarza.

Endoskopowa cyklofotokoagulacja: niezwykle nowoczesna metoda zmniejszenia produkcji cieczy wodnistej oka. Polega na laserowaniu wyrostków rzęskowych produkujących ciecz.

Badanie dna oczu

Badanie dna oczu – dno oka jest jedynym w ciele miejscem, w którym można ocenić naczynia krwionośne bez rozkrawania ciała. Dlatego uważa się, że stan naczyń w innych narządach jest analogiczny do tych z dna oka. Wszystkie choroby naczyniowe takie jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy miażdżyca dają zmiany w naczyniach krwionośnych oka. Zakłada się, że stan naczyń w całym ciele jest analogiczny do tych ocznych, na tej podstawie można określić stadium zaawansowania choroby ogólnej na podstawie choroby oka. Badanie dna oka jest badaniem rozszerzonym, oznacza to że okulista musi rozszerzyć źrenicę oka, żeby móc ocenić naczynia krwionośne na jak największym obszarze. Ocena stanu naczyń krwionośnych jest wykonywana na potrzeby innych specjalistów takich jak diabetolodzy, lekarze interniści, kardiolodzy. Dla okulistów ze Szpitala Okulistycznego Retina zajmujących się chorobami tylnego odcinka oka jest to podstawowe badanie przed planowanymi operacjami siatkówki, badaniem OCT plamki czy też podaniem zastrzyku z Avastinu lub innego środka do wnętrza oka.

Zadzwoń,by zapytać lekarza / +48 5000000

Badanie dna oka, siatkówki, naczyniówki i ciała szklistego

Badanie siatkówki, naczyniówki i ciała szklistego jest możliwe dopiero po zapuszczeniu, czasami kilkukrotnym kropli rozszerzających. Pamiętaj, że po kroplach trudniej będzie czytać, gdyż krople wyłączają akomodację (zdolność oka do widzenia przedmiotów z daleka i bliska) oraz bardziej będzie raziło Cię słońce. Dzięki poszerzeniu źrenicy możemy zbadać siatkówkę od jej początku do końca czyli do nerwu wzrokowego, ocenić ciało szkliste oraz jego relacje z siatkówką, możliwe też jest zbadanie warstwy położonej pod siatkówką naczyniówki.

Usunięcie ciała obcego z rogówki – taka potrzeba zdarza się w przypadku wbicia ciała obcego w rogówkę. Oko znieczula się przy pomocy kropli, następnie usuwa się ciało obce i zakłada opatrunek z maścią Neomycynową.

Badanie histopatologiczne oka

Badanie histopatologiczne oka wykonuje się w przypadku wątpliwości dotyczących struktury usuniętej zmiany. Zmianę w całości lub pobrany niewielki wycinek konserwuje się roztworem formaliny i przesyła się do badania pod mikroskopem.

Badanie oka

Mimo że oko jest wielkości piłeczki pingpongowej, jego budowa wewnętrzna jest bardziej skomplikowana od zegarka szwajcarskiego. Każdą strukturę oka bada się w nieco inny sposób, a okulista dobiera metodę badania dostosowaną do problemu. Badanie przeprowadza się przy użyciu biomikroskopów i soczewek powiększających. Bez rozszerzania źrenicy można zbadać zewnętrzną połówkę piłki, nazywaną fachowo odcinkiem przednim. Natomiast żeby zbadać połówkę położoną głębiej, należy zakropić krople rozszerzające źrenicę. Badanie przeprowadzane po rozszerzeniu źrenicy nazywamy badaniem dna oka.

Dzięki temu, że oglądając dno oka można ocenić naczynia krwionośne, badanie to stosuje się do oceny stanu ogólnego w takich chorobach jak cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze. Przyjmuje się bowiem, że stan naczyń krwionośnych jest podobny w całym ciele.

Badanie rogówki

Rogówka jest zewnętrzną przezroczystą soczewką oka o największej sile optycznej (ponad 40 dioptrii). Jej badanie przeprowadza się przed każdą operacją oka w szczególności przed operacją zaćmy. W Szpitalu Okulistycznym Retina wykonujemy badanie liczby komórek śródbłonka rogówki oraz jej grubości przed każdym zabiegiem operacyjnym.

Choroby oka obejmujące rogówkę charakteryzują się dużą bolesnością i nasilonym łzawieniem. W przypadku podejrzenia choroby rogówki okulista używa fluoresceiny, specjalnej żółto-pomarańczowej substancji do zabarwienia rogówki. Jeżeli podejrzewamy suche oko, wtedy po zabarwieniu rogówki barwnik nie utrzymuje się na jej powierzchni tylko “pęka” pozostawiając suche miejsca. W przypadku stanów zapalnych rogówki lub chorób oka po urazowych zabarwiają się miejsca uszkodzenia, ubytki rogówki.

Pomiar grubości rogówki inaczej pachymetria ma znaczenie w leczeniu jaskry. Normalna rogówka ma grubość około 540 mikrometrów, około pół milimetra. W przypadku za grubej rogówki pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego jest zaniżany i na odwrót jeżeli rogówka jest bardzo cienka pomiar jest zawyżany. Dlatego żeby określić rzeczywiste ciśnienie używa się specjalnych tabeli korygujących grubość rogówki.

Elektrofizjologia

Siatkówka oka jest wypustką mózgu, potrafiącą zamieniać światło w sygnał elektryczny, który dociera do mózgu drogą nerwu wzrokowego. Elektrofizjologia natomiast to grupa badań, które pozwalają prześledzić czynność elektryczną zarówno siatkówki, jak i nerwu wzrokowego.

Wyróżnia się trzy rodzaje badań elektrofizjologicznych:

  • elektroretinografię mierzącą czynność elektryczną siatkówki
  • elektrookulografię mierzącą działanie nabłonka barwnikowego siatkówki oraz fotoreceptorów
  • wzrokowe potencjały wywołane, które odzwierciedlają moc, z jaką sygnały z oka pobudzają korę wzrokową mózgu.

Elektroretinografia

Badanie polega na pomiarze przepływu prądu pomiędzy elektrodą umieszczoną na rogówce a elektrodą umieszczoną na czole. Przepływ prądu przedstawiony jest w postaci wykresu zwanego elektroretinogramem, przypominającym nieco wykres EKG.

Badanie czynności elektrycznej siatkówki przeprowadza się w warunkach przystosowywania się oka do ciemności i do jasności. Na początku oko adaptuje się do ciemności przez około 20-30 minut. Po tym czasie przeprowadza się badanie. Następnie oświetla się oko przez około 10 minut, tak żeby przystosowało się do światła, i ponownie wykonuje się pomiary. Pozwala to na zmierzenie czynności fotoreceptorów odpowiedzialnych za widzenie w ciemności, czyli pręcików i za widzenie w świetle – czopków.

Wzrokowe potencjały wywołane

Badanie wykonuje się w pozycji siedzącej. Pacjent patrzy na ekran monitora, na którym pokazuje się wzór szachownicy. Na niej, z odpowiednią częstotliwością, pola białe zamieniają się w czarne. To drganie czarno-białych pól pobudza siatkówkę, która przesyła sygnał do mózgu. Aparat mierzy zarówno moc sygnału czyli amplitudę, jak i czas z jakim pobudzenia przechodzą do mózgu.

Gonioskopioa

Gonioskopia – to badanie kąta przesączania. Przeprowadza się je po znieczuleniu oka kroplami i założeniu na oko gonioskopu lub trójlustra Goldmanna, niewielkich przypominających kieliszek przyrządów zawierających kilka lusterek ustawionych pod różnymi kątami. Dzięki takiemu ustawieniu lusterek można zbadać kąt przesączania, jego zamkniecie jest jednym z objawów jaskry. W przypadku zagrożenia zamknięciem kąta przesączania, należy podjąć leczenie w gabinecie lub szpitalu okulistycznym. Polega ono na wykonaniu irydektomii laserowej lub chirurgicznej.

OCT

OCT czyli okulistyczna koherentna tomografia – jest to najnowocześniejsza metoda badania siatkówki. Dzięki niezwykłej dokładności, sięgającej 3 mikrometrów, możliwe jest oglądanie i ocenianie wszystkich warstw siatkówki, tak jakbyśmy oglądali je pod mikroskopem. Badanie ocenia najważniejszą część siatkówki – plamkę. Dzięki plamce możemy widzieć szczegóły, kolory, czytać i pisać. Jeżeli plamka zostanie uszkodzona, człowiek widzi zaledwie zarysy przedmiotów, może poruszać się po otoczeniu, jednak nie rozpoznaje twarzy czy też numerów autobusów. Najczęstszą chorobą plamki jest zwyrodnienie związane z wiekiem inaczej AMD. Zgodnie z badaniami w krajach rozwiniętych na zwyrodnienie plamki – AMD choruje około 30% ludzi po 70 roku życia.
W szpitalu okulistycznym Retina od 2008 roku leczymy choroby plamki zastrzykami podawanymi do środka oka na przykład z Avastinu.

Witrektomia

Witrektomia to operacja usuwająca ciało szkliste, czyli żel wypełniający środek oka.  Wykonuje się ją w przypadku wylewu krwi do ciała szklistego, odwarstwienia siatkówki, otworu plamki czy też błon przed siatkówkowych. Na miejsce usuniętego ciała szklistego wprowadza się olej silikonowy, gaz lub płyn.

Szpital Okulistyczny Retina w Warszawie to nowoczesna placówka medyczna z doskonałym, doświadczonym zespołem lekarzy specjalistów – w tym okulistów dziecięcych. Działamy na rynku medycznym od 2004 roku. W tym czasie przeprowadziliśmy ponad 10000 operacji okulistycznych, wykonaliśmy kilkaset badań angiograficznych, ultrasonograficznych oraz przyjęliśmy ponad 15000 pacjentów.

Nazwa naszego szpitala pochodzi od greckiego słowa „retina”, które oznacza siatkówkę. Siatkówka to cienka błona wyściełająca wnętrze oka, dzięki której widzimy. A dla nas, okulistów, najważniejsze jest, żeby pacjent widział. Nasz zespół wykorzystuje w tym celu zarówno wiedzę, jak i wieloletnie doświadczenie.

Cechujemy się niestandardowym podejściem do chorób oczu, nowatorskimi rozwiązaniami i przyjaznym stosunkiem do pacjentów. Jednak wiedza i doświadczenie muszą zostać poparte badaniami, które wykonujemy na najnowocześniejszym sprzęcie.