Services / Paediatric ophthalmology / Refractive errors

Refractive errors

Why are we able to see?

The primary organ of the visual system is the eye. Light rays coming from a source, after passing through the cornea, lens and vitreous body, are refracted and eventually focus on the retina, which acts as the light-sensitive layer.

The image formed on the retina is reduced, real and inverted. With the help of special photoreceptors the nerve cells of the retina change the incident light into electrical impulses, which are sent to the brain (to the occipital lobe of the cerebral cortex) via the optic nerve. There the image is reversed and interpreted. It is important to remember that each of the two eyes sees the observed object slightly differently. The brain combines the independent images produced by both eyes, providing three-dimensional vision. The lens of the eye can change its focal length by changing its shape, and this is its remarkable and amazing ability. Any healthy human eye can see sharply objects located at distances from about 20 cm to infinity, e.g. stars in the sky. However, the eye is not able to see several objects sharply at the same time if each of them is at a different distance from the observer. We therefore see sharply only those objects on which we can focus our gaze. The lens then adjusts its shape and distance so that the focal length coincides with the distance between the centre of the lens and the retina, ensuring that a sharp image of the object is produced. The ability of the lens to change its focal length is called accommodation of the eye.

When we have healthy eyes and want to watch or read something, we often unconsciously position the object we are looking at at a distance of about 25 cm from our eyes. This is called the distance of good vision for a healthy human eye.

Unfortunately, not everyone has healthy eyes. Eye diseases are genetically predetermined, sometimes they also occur as a result of a lack of proper care, e.g. we often read in poor light or look too close and too long at a computer or TV screen.

Moreover, the eyes age with age. Refractive errors are usually associated with changes in the structure of the eyeball, damage to the cornea or loss of the eye’s accommodative ability.

The most common visual impairment in the world is myopia. The development of civilization means that children start using various electronic devices at a very early age. They spend many hours a day staring blankly at the screens of phones, tablets and other devices. The smaller the device, the closer we hold it to the eyes. The longer we don’t take our eyes off it, the faster myopia can develop. According to the projections of WHO (World Health Organization) 66% of people in Asia will be short-sighted in 2050, and 55% in Poland. For this reason, many Asian countries have banned the use of phones and tablets in schools, and have also set a minimum sports time at around 1.5 hours per day.

Types of refractive errors

  • Krótkowzroczność – wada wzroku związana z nadmiernie długim okiem, przez co promienie świetlne zbiegają się przed siatkówką. W efekcie ostry obraz powstaje w miejscu, gdzie nie ma komórek światłoczułych, zatem do siatkówki dociera już obraz nieostry. Żeby wyrównać tę wadę, stosuje się okulary minusowe czyli soczewki dwuwklęsłe, rozpraszające promienie świetlne. Im większa krótkowzroczność, tym z bliższej odległości można cokolwiek zobaczyć, dla przykładu krótkowidz z wadą -1 dioptria widzi dobrze z odległości jednego metra, natomiast jego kolega z wadą -10 dioptrii widzi dobrze dopiero z odległości dziesięciokrotnie mniejszej, czyli z dziesięciu centymetrów. Wadę tę koryguje się okularami minusowymi, czyli soczewkami dwuwklęsłymi, rozpraszającymi promienie świetlne.
  • Dalekowzroczność (nadwzroczność) – wada wzroku, w której gałka oczna jest zbyt mała, co sprawia, że siatkówka znajduje się zbyt blisko soczewki i rogówki, przez co promienie świetlne przecinają się poza gałką oczną. Wadę tę koryguje się okularami plusowymi, czyli soczewkami wypukłymi, skupiającymi promienie świetlne. Osoby z nadwzrocznością źle widzą zarówno z daleka, jak i z bliska. Wadę tę korygujemy za pomocą okularów lub szkieł kontaktowych, których podstawowym elementem jest soczewka skupiająca.
  • Astygmatyzm – wada wzroku zwana również niezbornością. Może towarzyszyć zarówno krótkowzroczności, jak i dalekowzroczności. W astygmatyzmie, przez zaburzoną symetrię oka, promienie światła załamują się inaczej w pionie niż w poziomie. W efekcie powstaje rozmycie obrazu w jedną stronę oraz zniekształcenia widzenia takie jak deformacje linii prostych.
    Astygmatyzm może być pochodzenia rogówkowego, soczewkowego lub mieszanego – rogówkowo-soczewkowego. Astygmatyzmu się nie leczy, lecz koryguje – szkłami okularowymi lub soczewkami kontaktowymi, tzw. torycznymi. Istnieją również metody operacyjne: astygmatyzm rogówkowy korygujemy za pomocą lasera, natomiast soczewkowy i mieszany przez wszczepienie sztucznej soczewki. W trudnych przypadkach potrzebna jest kombinacja obu metod.
    Astygmatyzm u dzieci można wykryć poprzez badania wzroku wykonywane w wieku 6 miesięcy, ponownie w wieku 3 lat i tuż przed rozpoczęciem przedszkola lub pierwszej klasy. Jeśli występuje wysokie ryzyko wady, zaleca się coroczne badanie oczu. Bardzo ważne, aby regularnie kontrolować wzrok u dzieci, ponieważ astygmatyzm czasem nie jest rozpoznawany przez wiele lat. Astygmatyzm nieprawidłowo leczony lub nie leczony w ogóle, ma negatywny wpływ na zdolność czytania i koncentracji u dziecka nie tylko w szkole, ale też i w codziennym funkcjonowaniu.

Is it possible to cure shortsightedness (myopia) in children?

Należy odróżnić krótkowzroczność, w której występuje tylko wada wzroku, od krótkowzroczności chorobowej, w której zmiany w oku powiększają się z wiekiem. Zwykle krótkowzroczność chorobowa charakteryzuje się bardzo szybkim postępem wady wzroku, związanym z nadmiernym wydłużaniem się oka. W połowie przypadków pomagają krople z 0,01%-0,05% Atropiny, zakraplane raz dziennie na noc. U dzieci z dużą krótkowzrocznością mierzy się nie tylko wadę wzroku, ale również długość gałki ocznej przy pomocy biometrii. Na każde wydłużenie się oka o 0,3 mm, wada wzroku zwiększa się o 1,0 dioptrię.
Poza monitorowaniem rozwoju gałki ocznej, która w większości przypadków kończy wzrost około 14. roku życia, należy wyrównywać wadę wzroku soczewkami kontaktowymi lub okularami. Co ważne, należy też mocno ograniczać czas spędzany przed monitorem komputera, tabletem lub komórką. W przypadku konieczności korzystania z komputera przez wiele godzin, trzeba dziecku robić przerwy mniej więcej co godzinę. Podczas tych przerw dziecko przez 2-3 minuty powinno przenieść wzrok na dalej położone przedmioty, najlepiej wyjrzeć przez okno.

Is it possible to cure farsightedness (hyperopia) in children?

Nadwzroczność jest normalna u noworodków. Może utrzymywać się nawet przez 3 pierwsze lata życia – wówczas mówimy o nadwzroczności fizjologicznej. Pojawia się, ponieważ gałka oczna u maluchów potrzebuje czasu, aby się w pełni ukształtować. Dalekowzroczność fizjologiczna przy braku niepokojących objawów, to całkowicie normalne zjawisko i nie należy się nim zbytnio przejmować. Kiedy jednak dziecko po ukończeniu trzeciego roku życia skarży się na szybkie zmęczenie oczu, nawracające bóle głowy, podwójne widzenie, niechętnie czyta, ciągle mruży oczy i często je pociera, trzeba iść z nim do okulisty. Nieleczona nadwzroczność u dzieci powoduje problemy z widzeniem, problemy z koncentracją, kłopoty w szkole, trudności w nauce i w codziennym funkcjonowaniu.
U mniejszych dzieci korygujemy nadwzroczność za pomocą okularów. U starszych, bardziej samodzielnych dzieci można wykorzystać także soczewki kontaktowe. Nadwzroczności może towarzyszyć zez akomodacyjny. W takim przypadku lekarz może zalecić dodatkowo ćwiczenia ortoptyczne, które wpływają bezpośrednio na układ optyczny oka i bardzo pomagają w redukowaniu skutków dalekowzroczności.